De legendarische rede van Angela Kasner

De legendarische rede van Angela Kasner

Het was 5 april 2017. Geert Wilders had net de Nederlandse verkiezingen gewonnen en 46 zetels bemachtigd in het parlement. In Frankrijk waren in alle steden rellen. Bovendien waren daar begin maart nog aanslagen geweest. Als gevolg hiervan stond Marine Le Pen op het punt de Franse presidentsverkiezingen te winnen volgens alle peilingen, óók die voor de tweede ronde.

Speciale EU-top
Om de situatie het hoofd te bieden hadden alle regeringsleiders van de EU, de belangrijkste leden van de Europese Commissie én EU-president Donald Tusk een bijzondere vergadering bijeen geroepen. Tijdens drie dagen en nachten vergaderen waren ze tot de slotsom gekomen dat nog maar één ding zou helpen: het spreken van de waarheid tegen de bevolking. Jean-Claude Juncker had persoonlijk tien kratten cognac meegenomen, die moesten dienen als waarheidsserum.

Angela Kasner neemt het woord

angelaOmdat de emoties en ook de drank Donald Tusk te veel waren geworden en Jean-Claude Juncker na drie nachten ladderzat onder de vergadertafel lag, was besloten dat Angela Kasner – haar eerste waarheidsdaad was de naam Merkel niet meer te gebruiken – het woord zou voeren. Daar stond ze, omringd door de weliswaar wankelende, maar plechtig kijkende Hollande, Rutte en andere EU-regeringsleiders.

Euro
“Fangen wir mal an”, lispelde de bedrommeld kijkende Angela Kasner tegen de verzamelde journalisten. “Erst mal der Euro, unsere  Gemeinschaftswährung. Das war natüchlich der grosse Irrtum.” Omstandig begon Kasner uit te leggen dat het totale waanzin is 19 totaal verschillende landen één munt op te leggen met één wisselkoers en één centraal rentetarief. Het leidde eerst tot een schuldenzeepbel en toen die barstte tot allerlei problemen “die onder mijn leiding ten onrechte zijn afgewenteld op de Europese belastingbetalers in plaats van de banken die er mede voor verantwoordelijk waren”, aldus de schuldig kijkende Kasner.

Domme Franse socialisten

merkel hollande.jpg

Hollande kon nu niet achter blijven. Ook de Fransman had geproefd van het waarheidsserum. “Ja, de euro is er ooit gekomen dankzij de Franse socialisten die daarmee dachten dat zij de politiek dominante macht in Europa zouden kunnen blijven”, gaf Hollande toe. “Ze hadden helemaal over het hoofd gezien dat het economisch sterkere Duitsland hen juist voorbij zou streven door de gemeenschapsmunt. Vertrouw dus nooit een Franse socialist met uw geld”, aldus de goudeerlijke Franse president.

Wir schaffen das nicht
merkel-harp
De beurt was nu weer aan Angela Kasner. Immigratie was het netelige thema.  Wir schaffen das nicht sprak de Duitse bondskanselier, die omstandig haar excuses aanbood voor haar blunder van september 2015 toen zij de Duitse grenzen openstelde voor zo’n beetje  iedereen die zich uitgaf voor asielzoeker: “ik was waarschijnlijk beneveld of gewoon machtsdronken, het is aan de geschiedenis om daarover te oordelen”.  Massa-immigratie en multikul waren leuk voor de jaarlijkse Bilderberg conferenties maar in de praktijk toch niet zo’n heel erg goed idee, gaf Kasner toe.

EU oplossingen
Het was nu tijd voor de oplossingen. Tusk was weer een beetje bij zinnen gekomen en mocht het woord voeren. Alle Europese binnengrenzen zouden tot nader order weer bewaakt worden. Intussen zouden de EU-buitengrenzen versterkt worden en een Australisch Sovereign Borders beleid gevoerd worden. Opvang van asielzoekers alleen in de eigen regio. Wel zou er meer geld gaan naar een behoorlijke humanitaire opvang met Safe Havens in conflictregio’s gekoppeld aan het concept van economische zones, zodat ook vluchtelingen een beter perspectief zouden krijgen. Immigratie werd sterk beperkt, remigratie zou gestimuleerd worden.

Verder zou er met de hoogste spoed een flexibel monetair model voor de euro ontwikkeld worden waardoor landen een verschillend rente- en wisselkoersbeleid kunnen voeren.

Na afloop van de EU persconferentie werden ook Geert Wilders, Marine Le Pen en Viktor Orbán om hun mening gevraagd. Too little, too late, was hun eensluidende mening.

 

 

 

 

 

Zin en onzin van euro doemscenario’s

Zin en onzin van euro doemscenario’s

Afgelopen week kwam de Rabobank naar buiten met een onderzoek naar de toekomst van de Eurozone. Vier scenario’s werden onderzocht: Versplintering (terug naar nationale munten), Twee snelheden, Doormodderen en Verdieping. Niet geheel verrassend kwam Verdieping – meer EU en meer samenwerken – als voorkeur van de Rabobank te voorschijn.

Krimp
Voor Versplintering moeten we ons hoeden volgens de Rabobank: het zou Nederland een economische krimp van 10-15% opleveren en verdubbeling van de werkloosheid. Het is natuurlijk de vraag hoeveel waarde we moeten hechten aan dit onderzoek. De Rabobank heeft als grote financiële speler immers zelf allerlei belangen bij instandhouding van de euro. We zagen een sublieme reactie van columnist Theodor Holman die in Het Parool zijn scepsis uitte onder de toepasselijke titel Vertrouw ik economen? Niet met mijn geld

Nexit-rapport
In 2014 verscheen een rapport van onderzoeksbureau Capital Economics in opdracht van de PVV dat tot heel andere conclusies kwam. Na een lastige overgangsperiode met een verliespost zou “een met Zwitserland vergelijkbare relatie tussen Nederland en de EU er voor zorgen dat het Nederlands bruto binnenlands product in 2035 tussen de 10 en 13 procent hoger ligt dan het geval zou zijn als Nederland lid zou blijven van het door Brussel geleide blok.”

Aannames
Het punt met al die rapporten is dat alles afhankelijk is van de aannames die je erin stopt. Ga je ervan uit dat Nederland na de Nexit geen toegang krijgt tot de interne markt of daarvoor een hoge prijs moet betalen, dan stapelen de verliezen zich natuurlijk op. Ga je ervan uit (zoals Capital Economics deed) dat Nederland een deal kan treffen vergelijkbaar met die van Zwitserland dan kunnen we ons rijk rekenen. Ook bij de vele onderzoeksrapporten over TTIP zie je dat de uitkomst sterk afhankelijk is van de gehanteerde aannames en dus van het belang van de opdrachtgever. Vandaar dat het ene TTIP-rapport een spectaculaire stijging van de werkgelegenheid voorspelt en het andere alleen kommer en kwel.

Brexit
Ook over de Brexit horen we allerlei voorspellingen. De voorspelling dat de aandelenmarkten zouden instorten na het Brexitreferendum is niet uitgekomen. Betekent dit dat alles koek en ei is voor de Engelsen na de Brexit? Lastig. Er is namelijk nog helemaal geen Brexit! Die zal er op zijn vroegst over twee jaar zijn. Over de voorwaarden ervan als uitkomst van een complex onderhandelingsproces weten we nog helemaal niets. Houdt het VK toegang tot de interne markt? Zo ja, tegen welke prijs? Wederom tal van aannames. Misschien kunnen we pas over vijf jaar iets zinnigs zeggen over de Brexit.

Gezond verstand
Ik bekijk dan ook al die rapporten (zowel van voor- als tegenstanders van een Nexit) met de nodige scepsis. De euro wordt door de president van de Europese Bank Draghi laag gehouden tegenover de dollar. Dat brengt Nederland voordelen, zeker het exporterend bedrijfsleven. Aan de andere kant is de lage eurorente nadelig voor spaarders en gepensioneerden en dus voor onze binnenlandse economie. Maar weer gunstig voor mensen met hypotheken… Dit alles tegen elkaar afwegen is niet eenvoudig, ook niet voor economen. Laat staan de leek.

Strategie
Behalve dat ik met mijn gezond-verstand-benadering zo’n beetje de minnen en de plussen probeer af te wegen gaat het mij ook om de lange termijnstrategie en visie. Wat willen we met de euro? Als we de Verdieping kiezen waar de Rabobank voor pleit betekent dat ongetwijfeld nóg meer soevereiniteitsafdracht aan de EU. Dat betekent onder meer uitholling van het voor een parlementaire democratie onmisbare budgetrecht. Willen we dat wel in deze eurokritische tijd? Of willen we naar een monetair model waarin we meer nationale zeggenschap houden? Het is ook een fundamentele politieke keuze!

Neuro en Zeuro
Tenslotte zijn er nog alternatieven tussen euro-Verdieping enerzijds en terugkeer naar nationale munten anderzijds. Te denken valt aan het neuro/zeuro model. De aparte Noordeuropese en Zuideuropese euro waarvoor onder meer VNL pleit. Maar volgens financieel deskundige prof. Sylvain Eijffinger zou een neuro/zeuro-economie10.000 miljard euro kosten. Gaat u er maar aanstaan. Ook Eijffinger zal overigens zijn aannames hebben.

The Matheo Solution
Dan is er nog het model The Matheo Solution (TMS) van André ten Dam waarbij euro en Europact intact blijven, maar monetaire flexibiliteit (wisselkoersen en rente) terug wordt gebracht op een innovatieve wijze. We houden daarmee in de EU het voordeel van één Europees betaalmiddel en een wereldwijde reservemunt die immuun is voor speculanten, maar halen de zo dringend noodzakelijke monetaire flexibiliteit weer terug. Hierdoor kan bijvoorbeeld een land in crisis als Griekenland devalueren binnen de Eurozone en zo op een natuurlijke wijze herstellen, in combinatie met de helaas noodzakelijke schuldverlichting. TMS als innovatief idee is tot nu toe in geen enkel groot economisch onderzoek meegenomen, noch door een politieke partij opgepikt.

Wat wil de EU?
Intussen lijken de Europese Commissie, de ECB en de kernlanden Duitsland en Frankrijk – zeker niet verrassend – aan te sturen op het Verdiepingsscenario. Dat wil zeggen meer van hetzelfde: verdere economische integratie en een gemeenschappelijk veiligheids- en asielbeleid. Als blauwdruk hiervoor kan het plan Steinmeier-Ayrault gezien worden. In dit plan wordt ermee rekening gehouden dat er verschillende snelheden zullen zijn in Europa: niet alle landen zullen even hard willen meedoen met de integratie. Frankrijk en Duitsland zouden als vanouds het integratieproces moeten aanvoeren.

Mijn conclusie: uit de diverse scenario’s over de toekomst van de euro komt wat je er aan aannames hebt in gestopt. En je aannames worden bepaald door je politieke visie op de EU. Dus voorlopig modderen we waarschijnlijk gewoon door met de euro. Tot de munt barst.

Het eurowaagstuk van Marine Le Pen

Het eurowaagstuk van Marine Le Pen

Inmiddels weten we meer over de concrete plannen van de Franse presidentskandidaat Marine Le Pen met betrekking tot de euro. In een interessant artikel op de site van Bloomberg wordt een nadere toelichting gegeven door de belangrijkste economisch adviseur van Front National (FN), Bernard Monot. 

Onderhandelen met de EU
Marine Le Pen wil na een eventuele verkiezingsoverwinning als Franse president een half jaar de tijd nemen om te onderhandelen met de andere EU-landen. Kern van die onderhandeling zal zijn dat de Fransen hun soevereiniteit terug willen, niet alleen op monetair en economisch vlak maar ook op andere terreinen, denk bij voorbeeld aan het immigratiebeleid. Vervolgens zal de inhoud van het bereikte akkoord of als er geen akkoord is het besluit tot een Frexit via een referendum voorgelegd worden aan de Franse bevolking.

De Franse franc herinvoeren
Wat betreft het monetaire gedeelte bestaan de plannen van FN uit een drieluik zoals Bloomberg ook aangeeft:

  • de euro vervangen door een mandje nationale valuta. Deze kunnen door een nieuw EMS in een bepaalde verhouding worden gehouden tot elkaar. Marine Le Pen staat er open voor de euro te behouden als methode om internationale betalingen te doen (dit punt is nog enigszins vaag);
  • De nationale Centrale Banken worden weer onafhankelijk, dat wil zeggen zij vallen niet meer onder het gezag van de ECB;
  • Om uit de stagnatie te geraken wil Frankrijk de eerste jaren flink monetair gaan financieren (geldpers aanzetten). Dit geld zal o.a. gebruikt worden om de eigen industrie en bedrijfsleven te financieren, het welzijn van de burgers te verbeteren en een hogere economische groei te genereren waarmee dan de schulden afbetaald kunnen worden. De schuld in euro zal omgezet worden in Franse franc, aldus Monot.

Marine Le Pen wil de geldpers aanzetten
Met name het punt van de geldpers ligt natuurlijk gevoelig, zeker onder noordelijke economen en monetaristen. Toen ik maandagavond een rondje maakte langs de velden via Twitter en e-mail bij deskundigen die ik ken klonken dan ook veel afkeurende geluiden over het willen aanzetten van de geldpers, dat gezien werd als een oude Franse kwaal en als terug naar af.

Terecht en begrijpelijk wat mij betreft. Aan de andere kant zie ik niet goed in hoe een land als Frankrijk dat al jaren economisch stagneert en hopeloos achterloopt op Duitsland qua concurrentiekracht en met iets van 5 of 6 miljoen werklozen, binnen de strikte regels van het europact en met dezelfde wisselkoers als Duitsland ooit weer economisch tot leven zou moeten komen. Daarnaast zou je kunnen stellen dat ook Mario Draghi vanuit Frankfurt kwistig de geldpers hanteert om de euro overeind te houden, waardoor het een “de pot verwijt de ketel” verhaal wordt.

Blijft de euro bestaan na een Frexit?
Bij dit Frexit scenario is niet onbelangrijk wat de andere EU landen zullen doen. Keren die ook terug naar nationale munten of gaan die door met de euro zonder Frankrijk?

In het laatste geval zullen de Fransen het mijns inziens bijzonder moeilijk krijgen na een Frexit. Er zal kapitaalvlucht ontstaan en de Franse Centrale Bank zal een vermogen moeten uitgeven om aanvallen van speculanten op hun nieuwe nationale munt af te slaan. Bovendien zouden ze enorm moeten devalueren om een concurrentievoordeel te krijgen ten opzichte van Duitsland want de euro is eigenlijk een veel te goedkope munt voor Duitsland zoals Schaüble onlangs aangaf.

Mochten de andere landen óók uit de eurozone stappen, dan ontstaat er een situatie die gunstiger is voor de plannen van Marine Le Pen. De vraag is dan vooral of het mogelijk is één en ander geordend te laten verlopen en hoe de financiële markten zullen reageren.

De Franse keuze
De Fransen hebben in ieder geval een heldere keuze bij de presidentsverkiezingen op 23 april (eerste ronde) en 7 mei (tweede ronde). Die keuze is kort samengevat als volgt:

Je hebt Emmanuel Macron, een soort Franse combi van Alexander Pechtold en Jesse Klaver die de Europese superstaat en transferunie wil voltooien zoals ooit beoogd door Jacques Delors en zijn meesterknecht Wim Kok, met een Europees budget, eurobonds en gezamenlijke Frans-Duitse investeringen. Er is Fillon, die thatcheriaans wil hervormen om Frankrijk economisch net zo sterk te maken als Duitsland. Fillon wil in de EU blijven maar hecht meer aan nationale soevereiniteit dan Macron.  Dan Marine Le Pen, die van Frankrijk dus weer een soevereine natiestaat wil maken met een eigen munt en alleen lid wil blijven van de EU als deze daarvoor de ruimte biedt. Tenslotte de socialistische kandidaat Hamon, die min of meer het beleid van Hollande zal voortzetten.

In mei zullen we weten welke keuze het Franse volk heeft gemaakt. Het wordt in ieder geval een spannend politiek jaar!

 

 

 

 

Het draait allemaal om centen en baantjes, jongen

Het draait allemaal om centen en baantjes, jongen

Mijn grootvader de Amsterdamse dierenarts Dr. Jan Gajentaan (1902 – 1987) was in zijn tijd een vrij bekende Nederlander. Dat kwam vooral omdat hij van 1950 tot en met 1962 Sinterklaas speelde bij de landelijke intocht, die toen nog steevast in Amsterdam werd gehouden. Hij was de eerste nationale televisiesinterklaas die samen met Mies Bouwman op de vaderlandse beeldbuis verscheen.

opa-2Mijn grootvader was een echte liberaal en Oranje-man van de oude stempel, een conservatieve VVD’er maar met een Amsterdams gevoel voor humor. Dat één van zijn beide zoons Henk (later diplomaat) mede-oprichter was van D66 leidde bij hem niet tot groot enthousiasme, want die partij was voor hem een paar straten te links.

Ik kan mij nog goed herinneren hoe ik in de vroege jaren tachtig af en toe politieke gesprekken voerde met mijn grootvader. Ik was zelf in die tijd nog een idealistische, progressieve liberaal. Wanneer ik progressieve gedachten naar voren bracht in het gesprek hoorde mijn grootvader mij geduldig aan en zei daarna steevast: “het draait allemaal om centen en baantjes, jongen”.

Tijdens deze gesprekken kwam mijn grootvader veelvuldig terug op de figuur Kees (Cornelis) Berkhouwer, een VVD’’er die nog voorzitter is geweest van het Europese Parlement maar die begin jaren tachtig in opspraak kwam omdat hij er vandoor zou zijn gegaan met een dure fles wijn na afloop van een diner van de Europese vakbond.

In zijn politieke monologen haalde mijn grootvader die nog over de strenge protestantse moraal beschikte vaak deze Berkhouwer erbij. Volgens hem een afschrikwekkend voorbeeld van gedrag waartoe mensen konden vervallen wanneer zij niet beschikten over een standvastige houding.

Deze opmerkingen schieten mij nog wel eens te binnen wanneer ik het nieuws doorneem wat al jaren bol staat van de talloze affaires op het vlak van fraude, corruptie en schaamteloze zelfverrijking, zowel in politiek als bedrijfsleven.

Ook de afgelopen tijd hebben we onze portie gehad. Het ging van met derivaten sjoemelende en in Maserati’s rondrijdende woningcorporatie voorzitters tot aan prominente VVD’ers die in hun vrije tijd wietplantages runden, of op allerlei manieren gul bedeeld werden door bevriende projectontwikkelaars.

Vandaag las ik dat de Franse presidentskandidaat Fillon beschuldigd wordt dat hij zijn vrouw een nepbaan had gegund als parlementair assistent en zij daarvoor 900.000 euro opstreek. Ook de kinderen Fillon werden ingezet als parlementair assistentjes; zij toucheerden daarvoor 84.000 euro volgens Le Canard Enchaîné.

Als dit werkelijk blijkt te kloppen, zal Fillon zich misschien uit de presidentiële race terugtrekken. Maar welke rechtse kandidaat zal hem vervangen? Juppé en Sarkozy gaan gebukt onder vergelijkbare schandalen.

Misschien had hij toch wel een punt, die opa van mij, wanneer hij zei:
“Het draait allemaal om centen en baantjes, jongen”.”

 

Dit blog werd eerder in 2014 in een wat andere vorm gepubliceerd op de site van De Dagelijkse Standaard

 

Brusselse Logica: adequate beschrijving van een  wolk gebakken lucht

Brusselse Logica: adequate beschrijving van een  wolk gebakken lucht

Afgelopen week las ik het boek Brusselse Logica van journalist Chris Aalberts. Het boek is tot stand gekomen doordat Chris, mede dankzij een crowdfunding actie, een tijd lang verslag deed van allerlei EU-bijeenkomsten in Brussel en Straatsburg. Het boek bestaat uit 50 vragen over de EU en de beantwoording daarvan. Deels is het werk al eerder verschenen in de vorm van columns bij The Post Online.

Recensie-technisch is mij het gras een beetje voor de voeten weggemaaid doordat Rik de Jong van de week een recensie schreef voor Jalta waarin ik mij helemaal kan vinden. Ik ga daarom het boek niet helemaal behandelen omdat Rik dat al gedaan heeft maar zal eerder een beetje verder filosoferen op het thema EU.

Scepticus met humor
Zoals Rik de Jong schrijft heeft Chris op de hem bekende wijze, dat wil zeggen enigszins sceptisch en met een droog gevoel voor humor, verslag gedaan van zijn avonturen te Brussel en Straatsburg. Rik stelt terecht dat zowel voor- als tegenstanders van de EU moedeloos zullen worden van het schimmige karakter van de EU en de ingewikkelde procedures en eindeloze vergadersessies zonder enig resultaat. “Je hoeft geen cynicus te zijn om er een beetje moedeloos van te worden” schrijft Rik eufemistisch.

Vergelijking EU – natiestaten
Zo is het maar net. Wat ik interessant vond in het boek is dat Chris Aalberts een aantal keren consequent de gang van zaken in Brussel en Straatsburg vergelijkt met die in de natiestaten. Door een aantal factoren, waaronder simpelweg fysieke afstand (zo is het gebouw van de EU in Straatsburg voor een gewone sterveling nauwelijks bereikbaar, zeker niet met het openbaar vervoer) en ook het technisch-bureaucratische karakter van de EU, is er zowel bij de media als onder het publiek weinig belangstelling voor wat zich in Brussel en Straatsburg afspeelt.

Kafka in het kwadraat
Het gevolg daarvan is dat er bij de EU een wonderlijke, kafkaëske wereld is ontstaan van politici en ambtenaren die de hele dag vergaderen over ingewikkelde richtlijnen (die in elk land weer op een andere manier worden geïnterpreteerd en al dan niet nageleefd) en daarbij voortdurend allerlei politiek-correcte bespiegelingen ten beste geven:  een beter milieu, een menswaardige opvang van asielzoekers, meer gelijkheid van culturen en sexe, etc., waarbij ik eerlijk gezegd de tel kwijt ben van alle minderheden die tegenwoordig extra bescherming waard zijn. Het lijkt wel of er elke dag een minderheid bij wordt verzonnen in dit immer vrolijk voortkabbelende vergadercircuit.

timmerfrans-selfie
Timmerfrans in actie

In deze bubbel is het goed toeven voor windowdressing-achtige types als de bekende eurocommissaris Frans Timmermans, maar hij is uiteraard niet de enige.

Chris Aalberts geeft talloze voorbeelden van persconferenties, tentoonstellingen, borrels en andere met EU geld (dus ons geld) georganiseerde aangelegenheden waarbij je je steeds  afvraagt wat in vredesnaam het nut ervan is en of deze mensen niet iets beters te doen hebben.

Hilarisch
Vrij hilarisch is het verhaal over CDA europarlementariër Annie Schreier-Pierik die om haar populariteit bij de Nederlandse achterban te verhogen grossiert in het organiseren allerlei evenementen, zoals het naar Brussel laten overkomen en optreden van een Nederlands mannenkoor van 120 personen plus aanhang waarbij nergens duidelijk wordt wat het nut is van dat soort activiteiten, behalve dan dat men elkaar bezighoudt en dat het goed is voor de bekendheid van Annie.

Democratisch manco
Belangrijker is dat Chris Aalberts er meerdere malen de aandacht op vestigt hoezeer de EU onder een democratisch manco gebukt gaat. Zie bijvoorbeeld de innige verstrengeling van politici en lobbyisten die zich zelfs voortzet in de politieke partijen zelf. Veel Brusselse afdelingen van politieke partijen blijken te bestaan uit EU-ambtenaren en lobbyisten die elkaar de hand boven het hoofd houden. Omdat vrijwel niemand de Brusselse bureaucratie  begrijpt of zelfs maar zin heeft het te volgen, kan deze ons-kent-ons wereld zichzelf ongehinderd reproduceren.

Als een nationale politicus iets “flikt”, bijvoorbeeld tegenstrijdige belangen heeft, te innig omgaat met lobbyisten of simpelweg beleid voert dat slecht valt bij degenen die het betreft, dan staan er de volgende dag boze mensen op de stoep. De media springen er bovenop. Hierdoor heeft de nationale democratie, met alle gebreken die deze kent, nog steeds een zelf-corrigerend karakter. Deze zelf-corrigerende dimensie lijkt in de EU geheel te ontbreken. Het gaat maar door en het wordt steeds erger.

De elkaar fêterende EU-politici, voorlichters, ambtenaren en lobbyisten kunnen hun schimmige en in hoge mate zinloze schouwspel tot in het oneindige voortzetten. Aan de werkelijke problemen van het continent zullen ze weinig doen met de roze, politiek-correcte bril waarmee velen van hen de werkelijkheid bekijken.

Objectief
Het boek van Chris Aalberts is objectief geschreven dus zal een ieder eruit halen wat hij of zij wil, afhankelijk van zijn of haar visie op de EU. Ik werd in ieder geval gesterkt in mijn gaullistische opvatting  dat minstens 80% van dit Brusselse circuit en “EU-parlement” geschrapt kan worden en dat een samenwerking in een soort confederatie van soevereine natiestaten het beste en tevens hoogst haalbare is  voor Europa. Op het centrale Europese niveau kan dan volstaan worden met een beperkt aantal facultatieve organen.

Het boek Brussels Logica van Chris Aalberts is o.a  hier verkrijgbaar.
schermafdruk-2017-01-23-11-11-52

Adèle Bloemendaal: de moeizame laatste jaren

Adèle Bloemendaal: de moeizame laatste jaren

Gisteravond keek ik naar de documentaire uit 2014 “Eens wil ik ervan af zijn” over de afgelopen zondag op 84-jarige leeftijd overleden comédienne Adèle Bloemendaal, eigenlijk Adèle Hameetman geheten.

In de tijd dat de documentaire werd gemaakt woonde Adèle nog net in haar eigen woning aan de Amsterdamse grachten, maar je ziet dat het zelfstandig wonen haar na vijf beroertes moeilijk afging. De gesprekken in de documentaire lopen stroef; Adèle is veelal geïrriteerd tegenover de interviewers maar laat zich af en toe ook gaan tegenover haar katten, wat schrijnende beelden oplevert.

Toch komt ze op sommige momenten weer op dreef en dan blijkt dat Adèle nog steeds mooi kon vertellen, haar humor haar niet in de steek had gelaten en af en toe klinkt zelfs de bekende, onvergetelijke Adèle lach, die doet denken aan de gouden tijden van deze Amsterdamse rasartieste.

Bespiegelingen
Al kijkende verviel ik tot bespiegelingen over de ouderdom. Sommige mensen worden op een prettige manier oud. Zo was er laatst een enthousiaste 100-jarige Fransman die op de fiets het werelduurrecord voor bejaarden verbeterde. Anderen hebben minder geluk en worden zoals Adèle getroffen door beroertes of overvallen door Alzheimer en andere ouderdomskwalen, waardoor het leven een kwelling kan worden. Dit nog los van eenzaamheid door het verlies van dierbaren waardoor veel ouderen getroffen worden.

Mijn grootvader die net als Adèle 84 jaar werd, had ook moeizame laatste jaren. Ik moest eraan denken toen ik naar de documentaire over Adèle keek. Na het onverwachte overlijden op 78-jarige van mijn grootmoeder – die juist heel prettig oud leek te worden – was mijn grootvader nogal ontredderd en zo ging het de laatste jaren bergafwaarts met hem.

Zijn korte termijn geheugen functioneerde niet goed meer. In het bejaardenhuis waarin ik hem regelmatig bezocht voelde hij zich als liberaal van de oude stempel doodongelukkig. Ik schreef erover in mijn E-book Heimwee naar de Gerard Doustraat.

pa
Mijn vader in de talkshow van Karel van der Graaf, in 1996.

Mijn vader overleed in 2015 op 83-jarige leeftijd als gevolg van een kwaadaardige tumor, maar hij werd juist op een goede manier oud.

Hij was tot het laatst even scherpzinnig als altijd, behield zijn gevoel voor humor en aan zijn geheugen mankeerde niets.

In 2014 redigeerde hij nog de internet versie van zijn boek Kleine kwalen bij honden en katten en hij was nog steeds wetenschappelijk actief op het vlak van de diergeneeskunde, onder meer door het bezoeken van congressen.

Van moederskant: mijn moeder is zelf jong overleden en haar vader is niet oud geworden omdat hij in 1942 sneuvelde bij de Slag in de Javazee. Mijn grootvader van moederskant was voor de oorlog twee keer getrouwd. Beide vrouwen werden in de negentig en overleden omstreeks 2001.

Zijn tweede echtgenote die ik oma noemde (hoewel zij het biologisch niet was) werd eveneens op een goede manier oud. Toen ze negentig werd was ze nog steeds sociaal actief en ze had altijd mooie verhalen. Bijna zestig jaar lang leefde zij als weduwe; dat lot heeft ze moedig gedragen en zich nooit erover beklaagd.

Vroeger werd gezegd: de mens wikt, God beschikt. Voor de niet-gelovigen moet je misschien zeggen, het lot beschikt. Het idee dat je oude dag zo verpest kan worden door allerlei nare kwalen waar je geen greep op hebt vind ik persoonlijk angstaanjagend, maar het heeft geen zin om daarbij stil te staan.

adele-1967-jac-de-nijs
Adèle Bloemendaal in 1967, foto Jac de Nijs

Pluk de dag! Zou Adèle waarschijnlijk gezegd hebben. Degenen die getroffen werden door het nare lot van (om wat voor reden dan ook) moeizame laatste jaren zoals Adèle Bloemendaal, moeten we denk ik vooral proberen te herdenken zoals ze waren in hun beste dagen.

 

 

 

 

Foto bovenaan artikel: auteur Jan Zandbergen

 

 

Nederland in 2035 een islamitische republiek? Lees Verweesde kudde van Ronald Aarsen

Nederland in 2035 een islamitische republiek? Lees Verweesde kudde van Ronald Aarsen

Het afgelopen weekend heb ik in één ruk het boek Verweesde kudde uitgelezen van Ronald Aarsen. Het boek dat leest als een spannende thriller schetst een beklemmend beeld van Nederland waarin in 2035 een islamitische meerderheid een dictatoriaal bewind heeft gevestigd na een aantal oorlogen en rampen in het Midden-Oosten, met als gevolg daarvan enorme vluchtelingenstromen naar Europa. 

De Koninklijke Familie is gevlucht naar Argentinië en de autochtone Nederlanders zijn politiek gezien dusdanig versplinterd geraakt dat ze politiek geen vuist kunnen maken tegen de islamitische meerderheid. Wel zijn er onder de oppervlakte verzetsbewegingen en daarover handelt het boek.

verweesde-kudde-aarsen
Ronald Aarsen

Ronald Aarsen (1940) heeft een loopbaan achter de rug in de diplomatieke dienst als onder andere controller. Hij  werkte op het Ministerie van Buitenlandse Zaken en later op een aantal ambassades in het buitenland. Na zijn pensioen is hij begonnen aan een schrijversloopbaan, eerst met het boek De Kanselier en daarna Verweesde Kudde.

De hoofdpersoon in Verweesde Kudde, Alex van Heert, is ook werkzaam in de diplomatieke dienst en waarschijnlijk enigszins gemodelleerd naar het professionele leven van Aarsen zelf.

Alex van Heert wordt in het begin van het boek teruggeroepen van een buitenlandse missie naar de islamitische republiek Nederland. Van daaruit begint het plot zich te ontwikkelen. Geleidelijk wordt het boek steeds spannender en dat het af en toe een beetje als een jongensboek is geschreven, heeft mij niet gestoord.

Voor de goede orde: het is geen anti-moslim boek geworden. De “goeierikken”en de “slechterikken” in het boek bestaan zowel uit moslims als autochtone Nederlanders. Uit het boek blijkt dat Aarsen een goede kennis heeft van de islamitische cultuur en historie, zodat het ook in dit opzicht een leerzaam boek is.

Vooral leidt het boek tot reflectie over wat er kan gebeuren wanneer een democratisch land als Nederland overspoeld wordt door immigranten uit niet-democratische culturen, welke vervolgens terecht komen in parallelle samenlevingen waardoor de migratie per definitie gepaard gaat met onderling wantrouwen en rancune tussen bevolkingsgroepen.

In zijn voorwoord stelt auteur Ronald Aarsen dan ook:

“Mijn vurige hoop is dat in de nabije toekomst de toenadering en het begrip tussen alle bevolkingsgroepen in ons land, in tegenstelling tot de afloop in dit fictieve boek, wel succesvol zal zijn.”

Dat massa-immigratie in de omvang zoals wij het de afgelopen decennia meemaken uiteindelijk zal ontsporen kan een ieder bedenken, maar de vorm waarin dat zal gebeuren is uiteraard onbekend. Door in dit werk van fictie ons een variant voor te leggen dwingt auteur Ronald Aarsen de lezer tot nadenken over het onderwerp. Dat lijkt mij de diepere betekenis van dit werk.

Kortom, zeker een leestip: Verweesde kudde van Ronald Aarsen

verweesde-kudde