Foto: Amsterdamse Joden op het Daniël Willinkplein (later Victorieplein) in afwachting van deportatie naar kamp Westerbork, 20 juni 1943. Rechts op de rug is een lid van de Duitse Sicherheitspolizei (SiPo) te zien. Foto gemaakt door een NSB sympathisant.

Afgelopen week verscheen in Het Parool een open brief van Chaja Polak aan historicus Ad van Liempt. Deze brief is voor de niet-abonnees van Het Parool op dit moment alleen leesbaar via Blendle. Omdat veel mensen dit medium niet kennen of gebruiken heb ik besloten de tekst van Chaja hieronder te publiceren. Het Parool zal het mij neem ik aan niet euvel duiden.

Polemiek

In de polemiek die rond Van Liempt is ontstaan met voor- en tegenstanders wil ik mij verder niet mengen, bij gebrek aan kennis van zaken. Wel wil ik aangeven dat ik als nazaat van een oeroude Amsterdamse familie – een familie van steenhouwers, timmermannen en later dierenartsen – mij zorgen maak over een aantal ontwikkelingen in de hoofdstad en ook daarbuiten.

Aanslag op de familie Colmans

Ik zag op Twitter onderstaand fragment langskomen, het relaas van vader en zoon Colmans die geïnterviewd werden door Fidan Ekiz voor het programma De Nieuwe Maan. Het is een verbijsterend relaas waaruit blijkt dat op klaarlichte dag op de Albert Cuypmarkt een moordaanslag plaatsvond op een Joods gezin – vader, moeder, zoon en dochter – die alleen door hun eigen felle strijd en uiteindelijk de hulp van enkele omstanders op het nippertje overleefden. De meeste omstanders stonden te filmen en de media hadden aanvankelijk nauwelijks interesse in dit zoveelste “incident”.

Een aanslag die dus weinig aandacht kreeg maar lijkt voort te komen uit religieuze, ideologische en antisemitische motieven. De dader, een geradicaliseerde Egyptenaar, had de familie Colmans al dagen gestalkt waarbij hij voor hun deur in de Koran stond te lezen. Natuurlijk past daarbij de nodige nuancering. De familie Colmans benadrukt zelf dat zij hun overleven mede te danken hebben aan de hulp van o.a. hun Marokkaanse buurman.

Dure plicht

Dit alles verhindert niet dat wij de dure plicht hebben de waarheid onder ogen te zien en alle ideologische of religieuze bronnen van het antisemitisme te benoemen en vervolgens daarnaar te handelen. Vooroorlogse generaties hebben dat nagelaten, waardoor de met bureaucratische perfectie uitgevoerde industriële moord op meer dan zes miljoen mensen mogelijk werd.  Daar waar maatschappelijke rancune en antisemitisme samengaan in één of ander ideologisch en/of religieus hersenspinsel, van wat voor aard dan ook, moeten alle alarmbellen afgaan!

Het antisemitisme is weer bezig aan een opmars. Of het nu uit islamitische kringen komt of uit de oude Europese krochten van antisemitisme en duistere complotgedachten, doet voor mij niet ter zake. Dat het Europese antisemitisme bezig is aan een revival wordt duidelijk als je ziet hoe populair de opvatting is geworden dat 9/11 eigenlijk een Joods complot was. Miljoenen mensen geloven dit en delen kritiekloos de kunstmatig gefabriceerde filmpjes erover op internet. Huiveringwekkend.

Of we het nu hebben over het verleden of over het heden, het gaat altijd over de waarheid onder ogen durven zien en daarna keuzes maken.  Een ieder is verantwoordelijk voor zijn of haar eigen keuze. Niemand kan dit beter uitleggen dan Chaja Polak, wiens vader vermoord is tijdens de Holocaust.

De volledige tekst van het stuk van Chaja staat hieronder.

Het voelde als een dolkstoot in mijn rug toen Van Liempt Oorlogsouders van Isabel van Boetzelaer promootte en daardoor groot maakte, een boek waarin de feiten van de geschiedenis geweld worden aangedaan. Van Liempt is het boegbeeld van WOII. Zijn oordeel van het allergrootste belang. Dat maakt hem verantwoordelijk. Zijn excuus dat boek slechts te hebben gescand, en zijn badinerende reactie op zijn eigen ‘alleen maar wervende zinnetje’:  Ik lees veel familiegeschiedenissen en oorlogsmemoires, maar dit hoge niveau komt zelden voor,’ overtuigden mij niet. Temeer daar hij in zijn speech t.g.v. de presentatie van ‘Oorlogsouders’ aangaf het boek vanaf het begin te hebben gevolgd, en het had over – ik geef slechts één voorbeeld – oorzaak en gevolg van foute keuzes die zo goed beschreven waren. Hoewel juist het gevolg van foute keuzes, de genocide, geheel buiten beeld bleef. Bovendien werden de nazi’s als slachtoffer neergezet en daden van W. van Boetzelaer vergoelijkt. Een voorbeeld van nivellering, zoals historica Evelien Gans het boek heeft genoemd.

In zijn eigen boek ‘Jodenjacht’, schrijft Van Liempt notabene over de misdaden van Van Boetzelaer en Krom, beruchte jodenjagers. Des te opmerkelijker dat bij Van Liempt tijdens het meelezen van Oorlogsouders niet alle alarmbellen afgingen. Toen ik de punten van kritiek van Frits Barend las in zijn met feiten onderbouwde artikel over Van Liempt in Het Parool – kritiek die Van Liempt in het daaronder afgedrukte wederhoor niet weerlegde, en zijn verdedigers evenmin – werd het mij duidelijk. Zijn faux pas stond niet op zichzelf. En had te maken met het verleggen van Van Liempt’s aandacht van slachtoffers naar daders en het afstand doen van termen als goede keuze en foute keuze. Alsof de verklaring en zo je wilt begrip van iemands misdaden een belemmering vormen om die misdaden te veroordelen.

Omdat hij Oorlogsouders promootte, een boek dat een gevaarlijk onjuist beeld geeft van de oorlog, vroeg ik Van Liempt, eerst in een brief, daarna in mijn boek, een open brief te schrijven en recht te zetten wat zo fout is gegaan. Wat ik hem bij deze opnieuw vraag.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s