Augustus 2014. Een zomerse dag. In het laatste gesprek met mijn vader, toen er met zijn gezondheid nog niet zoveel aan de hand leek, kwam het gesprek op de euro en de toekomst van de eenheidsmunt. 

We zaten in een tuin, ergens in Amsterdam-Zuid.  Ik zei dat de euro in deze vorm niet lang te gaan heeft; daarvoor zijn de deelnemende landen immers té verschillend. Nou, de euro is er nog wel even, zei mijn vader.

Laat ik het maar ruiterlijk toegeven: inmiddels  zijn we drie jaar verder en hoewel mijn vader er helaas niet meer is om het te beamen, staat de euro sterker dan ooit tevoren. 

Door Mario Draghi en zijn beleid van ultralage rente (slecht voor onze spaartegoeden en binnenlandse economie maar goed voor de export) en zijn Europese variant van Quantitative Easing  (Kwantitatieve versoepeling, kort gezegd geld bijdrukken vanuit een Centrale Bank door het opkopen van waardepapieren) is er in ieder geval voor nu een stabiele situatie.

Vijf jaar economische groei
Sinds vijf jaar is er economische groei in de eurozone. De werkloosheid van de eurozone is gedaald van ca. 12% in 2013 naar 9% nu.  Daarmee beweegt de eurozone werkloosheid richting de 7%, waar deze stond voor de crisis. De inflatie bedraagt 1,5%. Het opkoopprogramma van de ECB is inmiddels teruggebracht van 80 miljard naar 60 miljard euro per maand en de verwachting is dat dit de komende maanden verder afgebouwd wordt. Pas als door toenemende krapte op de arbeidsmarkt ook de lonen weer gaan stijgen, naar verwachting  loop 2018, zal ook de rente in kleine stapjes genormaliseerd worden.

Medicijn met bijwerkingen
Is Draghi’s medicijn voor Nederland zonder bijwerkingen? Zeker niet. Want het geld dat Draghi bijdrukt verdwijnt ergens in onze boeken. Het zijn vorderingen. Volgens de gerenommeerde Duitse econoom prof. Hans-Werner Sinn heeft De Nederlandse Bank (DNB) inmiddels een vordering uitstaan van 101 miljard euro op de ECB. De kans is groot dat we nooit meer wat van dat geld terugzien, aldus professor Sinn.

Schulden blijven groeien
Het doet denken aan de periode 2002 – 2007, na de introductie van de euro. Ook toen leek de muntunie een succes met economische groei en in de meeste landen dalende werkloosheid. Banken en vooral Zuid-Europese overheden leenden geld uit alsof de bomen tot aan de hemel groeiden. Veel van die – naar later bleek oninbare – schulden zijn tijdens de crisis gecollectiviseerd, dat wil zeggen afgewenteld op de belastingbetaler. Alsof we nooit wat leren zijn de schulden sinds de crisis niet afgebouwd, maar wereldwijd toegenomen met zo’n 40%.

Finesses
We weten dit, maar de finesses van het financiële systeem of het raffinement van de ECB-politiek ontgaat velen. Laat ik maar eerlijk zijn: mij ook. En net als velen ben ik blij dat de zaken na zeven magere jaren wat aantrekken, de burger weer een beetje vertrouwen heeft en dat ook moeilijk bemiddelbare groepen op de arbeidsmarkt zoals 45-plussers eindelijk weer kansen krijgen, al geldt dat nog lang niet voor allen. Hoe lang houden we nog groei? Niemand kan het zeggen.

Voorlopig geen Nexit
Zeker is wel dat zolang de economische groei aanhoudt, de animo voor een Nexit niet erg groot is. Want dan weten we zeker dat we wéér een crisis ingaan door de inmiddels ontstane vervlechting van het financiële systeem. Veel oudere werknemers die het nu al zwaar hebben zullen door een dergelijke crisis nooit meer aan de bak komen, terwijl ze momenteel nog hoop koesteren.

Ik reken mijzelf nog altijd tot de eurocritici en ben fan van het oplossingsmodel van André ten Dam, The Matheo Solution, waarbij de euro als betaalmiddel blijft maar wisselkoersen en rente op nationaal niveau aangepast kunnen worden. Maar ik ben ook realist. Tot aan de volgende crisis zie ik nergens in de eurozone politieke meerderheden ontstaan om de euro op te doeken. Hooguit zal een land in de periferie eruit stappen of eruit gezet worden als gevolg van politieke of economische instabiliteit. Wen er maar aan: de euro is er nog wel even.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s