Speciaal voor deze paaseditie interviewden wij de blogger Jan Gajentaan.
Oftewel, een interview met mezelf!

Jan, zo langzamerhand geniet je enige bekendheid als schrijver van voornamelijk politieke blogs. Waar komt die belangstelling vandaan?

janosAls kind had ik al enige politieke belangstelling. Toen ik een jaar of zeventien was ging ik wel eens naar politieke bijeenkomsten, maar serieus werd het nooit. Vanaf mijn 18e tot mijn 24e had ik een wat linkse maar ook anarchistische fase. Dat was zo rond de jaren tachtig, de tijd van de krakersrellen waar ik niet actief aan deelnam, maar wel zo’n beetje rondkuierde.

Begin jaren tachtig werd het beeld stabieler, ik was sociaal-liberaal en heb tot 2012 altijd de linkervleugel van de VVD of de rechtervleugel van D66 gestemd.

 

Waardoor begon het beeld bij jou te kantelen?

Toenemende onvrede over het falende immigratie- en integratiebeleid, de sluipende islamisering en vooral het ondoordacht afstaan van bevoegdheden aan de EU. Maar met die onvrede sta ik niet alleen. Een kleine twee miljoen Nederlanders denkt er hetzelfde over.

Op wie heb je gestemd in maart 2017?

Ik heb bewust PVV gestemd omdat ik een krachtig signaal wilde afgeven dat we niet de goede kant op gaan in Nederland en in Europa. Vooral wat betreft het falende immigratie- en integratiebeleid. Toch sta ik er op sommige punten wat genuanceerder in dan de PVV. Ik ben geen voorstander van een algeheel moskeeverbod in Nederland zoals de PVV wil, dat vind ik een veel te generieke maatregel.

We moeten eerst maar eens duidelijk maken welke aspecten van de islam niet verenigbaar zijn met onze westerse democratische rechtsorde, want dat hebben we veertig jaar nagelaten. Vervolgens ben ik wel voor een aantal beperkende maatregelen waar het de politieke uitingen van de islam betreft. En dus ook voor een immigratiestop.

Verder, wat de EU en de euro betreft, ben ik voor een confederale samenwerking. Het gaullistische model dus, L’ Europe des patries, al heeft De Gaulle dat nooit zo gezegd, maar hij bedoelde dat wel. Ik denk dat je dit “Europe des patries” beter kunt bewerkstelligen in de EU dan daarbuiten.

Dat vereist krachtige hervormingen, een aantal taken moeten terug naar de natiestaten, wat we wel samen doen zoals EU-buitengrenzen bewaken moet gemeenschappelijk en veel beter gedaan worden dan nu het geval is. Het immigratiebeleid zelf, dus wie je wel of niet toelaat, vind ik daarentegen een zaak van de democratische natiestaten. Die gekke Timmermans en Juncker moeten zich helemaal niet daarmee bemoeien.

Verder is het van groot belang dat er meer monetaire flexibiliteit komt in de eurozone, zonder daarmee de gemeenschappelijke munt op te geven. Maar een muntunie van 19 verschillende landen zonder monetaire flexibiliteit is waanzin. Iets dat alleen politici en ambtenaren kunnen bedenken die zichzelf losgezongen hebben van de realiteit.

Hoe zie je dan je eigen politieke toekomst?

Ik vind het lastig. Ik heb raakvlakken met zowel PVV, VNL en FvD. Voor de PVV ben ik misschien iets te gematigd, wat betreft VNL te veel een sociaal-liberaal in plaats van een klassiek-liberaal en dan heb je nog FvD (Forum voor Democratie). Die kwam bij mij in de kieswijzer op de eerste plaats, maar ik weet niet of het een stabiele partij zal blijken.

De PVV spreekt mij op dit moment eigenlijk meer aan dan FvD of VNL omdat de partij een brede volkse basis heeft. Zonder dat heb je geen kritische massa. Maar ja, dat moskeeverbod. Dat zie ik mezelf echt niet verdedigen in de gemeentepolitiek of elders! Dus op dat punt haak ik af. Hoewel ik het zelf wel jammer vind.

Heel lang heb ik gehoopt dat de PVV een iets gematigder koers zou kiezen en dan zou ik misschien actief zijn geworden in die partij. Maar ik zie het nog niet gebeuren. Jammer, want de potentie is groter dan de twintig zetels die nu zijn gehaald. Met de lijn Fortuyn (immigratie drastisch beperken, betere integratie, EU hervormen maar geen Nexit) zou je in Nederland veertig zetels kunnen halen of meer, is mijn overtuiging. Wilders is teveel op de flank gaan zitten.

Je bent al 57 jaar. Waarom ben je niet eerder actief geworden in de politiek?

Heel lang heb ik me bezig gehouden met de Surinaamse politiek. Via mijn toenmalige partner die Surinaamse was, overigens net als mijn huidige partner, raakte ik bevriend met Leo Brunswijk (broer van Ronnie, red.) die eind jaren tachtig Vliegtuigoperatie studeerde aan de HTS in Nederland.

Via Leo kwam ik in contact met Ronnie. De Binnenlandse Oorlog was toen officieel nog gaande, maar men was gelukkig al bezig met een Vredesakkoord. Het idee van Leo Brunswijk was om er een politieke bevrijdingsbeweging van te maken. Wij hadden toen veel contact met wijlen Drs. Eddy Dap, een man men groot aanzien in de Nederlands-Surinaamse marrongemeenschap. Eddy was historicus maar zeer betrokken als adviseur bij de Surinaamse politiek. Van hem heb ik heel veel geleerd over Suriname en de Surinaamse politiek.

Wat was dan de bedoeling?

Brunswijk had omstreeks 1990 de leiding overgenomen van de ABOP (Algemene Bevrijdings en Ontwikkelings Partij). Een kleine partij gericht op het binnenland van Suriname. Vanuit Nederland gaven we nadere ideologische invulling. Eddy Dap was een sociaal-liberaal (in Nederland was hij voor D66), ik was misschien iets rechtser maar ik kon het heel goed met hem vinden. We schreven samen aan het partijprogramma in 1995 en ik ging ook naar Suriname om mee te helpen met de verkiezingscampagne.

Het waren spannende tijden. Later kwam er een Wetenschappelijk Bureau van ABOP in Suriname zelf en toen kregen wij in Nederland meer de rol van klankbord. Nu doe ik niet zoveel meer daaraan, maar soms vragen ze mij om een stukje uit te werken of zo, dan doe ik het met veel plezier. ABOP is na meer dan twintig jaar toch een beetje mijn baby geworden. De partij heeft nu vijf zetels in het parlement van de 51 in totaal. Een middelgrote partij dus, qua omvang te vergelijken met D66 of CDA in Nederland.

abop gajentaan
Jan Gajentaan, ABOP meeting , 2010

Maar Brunswijk kwam in opspraak en is zelfs in Nederland veroordeeld?

Ja, wij hadden toen het idee dat we hem op het goede pad konden houden, misschien waren we naief. In de familie context waarin ik hem meestal zag was Brunswijk altijd heel rustig en ook sociaal. Als er iets was met mensen ging hij ze helpen, maar goed, op een gegeven moment denk je ook wel, er klopt iets niet.

Ik heb hem toen wel geholpen een advocaat te zoeken toen we via de media vernamen dat er een onderzoek naar hem liep. De strafzaak tegen Brunswijk in Nederland is een hele vreemde, want later is iemand in Suriname aangehouden voor dezelfde zaak. Op grond daarvan moest er eigenlijk een herziening komen bij de Hoge Raad, maar na een paar jaar procederen met hoge kosten was Brunswijk er moe van en ik ook, eerlijk gezegd. We hebben het toen laten liggen.

Wanneer ben je voor het laatst in Suriname geweest?

Brunswijk en Gajentaan
Op de foto met Ronnie Brunswijk

Dat was in maart 2011. Ik ben toen nog op de foto gegaan met Ronnie Brunswijk en mijn jongste zoons, achter het gebouw van het Surinaamse parlement.

Later die week ben ik naar Moengo gegaan voor zijn verjaardag. Daar was toen een feest. Ineens verscheen Bouterse ook daar.

En toen?

Ik vond het wel fascinerend. Bouterse kwam binnenlopen in een hal en hield een geimproviseerde toespraak. Sommige mensen raakten in trance. Dan zie je van dichtbij dat de man een bepaald charisma heeft, dat mensen daar vatbaar voor zijn. Wat ook gevaarlijk is natuurlijk.

Later gingen we buiten eten onder een tent. Iemand stelde me voor aan Bouterse. In die tijd schreef ik veel columns voor Surinaamse media, omdat ik meer de Surinaamse politiek volgde dan de Nederlandse. Hoewel wij in Nederland in eerste instantie wel positief waren over een samenwerking met de NDP, zag ik dat Bouterse veel macht naar zijn eigen kabinet haalde en ook dat hij het model van Venezuela volgde. Een links dictatoriaal model. Daar had ik net een paar kritische stukken over gepubliceerd, toen ik hem ontmoette.

Bouterse had die stukken kennelijk gelezen want hij keek mij aan en zei: “ Zo, dus dat is die man uit Holland die mij zo veel hoofdpijn geeft”. Hij zei het wel half grappend, moet ik eraan toevoegen.

Wat vond je daarvan?

Ik vond het een hoogtepunt van mijn loopbaan als columnist, hahaha. Bouterse had mijn stukken gelezen en had er hoofdpijn van gekregen! Maar ik dacht ook, ik moet levend dit feest zien te verlaten. Indachtig het lot van eerdere Bouterse-critici. Dus ik zei maar iets beleefds terug.

Hoe ging dat dan verder?

Ik ging op verzoek naast ze zitten, maar Brunswijk en Bouterse raakten onderling in een geanimeerd gesprek en er sprongen een paar kinderen van Ronnie tussendoor. Nogal chaotisch dus. Toen ben ik er maar zachtjes tussenuit geknepen en een meter of tien verderop gaan zitten, bij minister Alice Amafo en wijlen de heer Domini, de oprichter van ABOP. Van hen heb ik toen nog deze foto gemaakt.

CIMG0052
Minister Alice Amafo en de heer Domini, oprichter ABOP

Later die nacht reed ik terug van Moengo naar Paramaribo met Leo Brunswijk, toen kwamen we een wagen tegen die langs de weg stond met een lekke band, met daarin de lijfwachten van Bouterse. Leo hielp ze de band te vervangen. Ik vond dat mooi, want die jongens vochten vijftien jaar eerder met elkaar op leven en dood in de jungle. Nu hielpen ze elkaar. Vrede is altijd beter dan oorlog.

Hoe kijk je nu terug op je Surinaamse periode?

Het waren spannende tijden maar ik heb er veel van geleerd. Suriname is een low trust society, maar door de geweldige Surinaamse humor en de tolerantie voortkomende uit de historische verbroederingspolitiek van Pengel en Lachmon blijft het land draaiende. Echter, op dit moment is er een financiële en economische crisis gaande in het land die zijn weerga niet kent. Dan heb je nog de zaak van de Decembermoorden die voor grote spanningen zorgt.

Ik volg het nog steeds heel nauwgezet omdat ik hou van Suriname en de Surinamers, maar ik bemoei me er niet meer mee. Misschien toch wijzer geworden met het klimmen der jaren… bovendien is de stemming in Suriname veranderd, ze vinden het niet leuk om advies te krijgen vanuit Nederland. Een jaar of twintig geleden lag dat anders. Ik kan het wel begrijpen. Het land moet zijn eigen weg vinden.

Ik hoop dat er uiteindelijk toch weer een meer vriendschappelijke relatie ontstaat tussen Suriname en Nederland. Een soort gemenebest relatie, daar zou ik erg voor zijn. Brunswijk ook trouwens. Ondanks zijn perikelen met de Nederlandse justitie is Ronnie nog altijd vrij pro-Nederland. Misschien kan ik in de toekomst op dit punt iets betekenen, door mijn goede contacten met politiek Suriname.

En Bouterse dan?

Moeilijk. Ik denk dat het land uiteindelijk het beste af is met een politieke oplossing wat betreft de zaak van de Decembermoorden. Die oplossing zou kunnen zijn dat het proces over de Decembermoorden wel afgerond wordt en Bouterse bij een eventuele veroordeling aftreedt, maar vervolgens onder bepaalde strikte voorwaarden zoals een bekentenis en spijtbetuiging, gratie krijgt van het parlement.

Ik geloof dat dit het beste zou zijn voor het land. Zodat de Surinamers dit drama eindelijk kunnen afsluiten en verder kunnen. Maar ik begrijp ook dat de nabestaanden het anders zien. Die zullen in de meeste gevallen willen dat de straffen als die door de Krijgsraad uitgesproken worden, ook opgelegd worden. Vanuit hun perspectief kan ik dat ook heel goed begrijpen. Aan de andere kant, wil men het vanuit de NDP hard spelen, heb ik de indruk en zij zullen alles doen om het proces stop te zetten. De nieuwe minister van Justitie en Politie in Suriname, Van der San, is een keiharde Bouterse-adept uit de revo-tijd. Een zorgelijke ontwikkeling.

Kortom, Suriname staan nog een aantal moeilijke maanden en jaren te wachten. Mijn grootste vrees is dat het land Venezuela achterna gaat. Beter zou zijn, een gematigde sociaal-liberale koers, in combinatie met een versterking van de eigen, nationale identiteit die natuurlijk tot wasdom moet komen. Ik meen dat de VHP, een partij met hindoestaanse roots en nu de grootste partij in Suriname, een belangrijke rol kan spelen bij het uitstippelen van zo een gematigde koers. Naar ik hoop, ABOP ook. Maar zoals ik al aangaf, ik volg het van een afstandje nu.

Zie je jezelf nog actief worden in de Nederlandse politiek?

Ik weet het niet. Misschien ben ik omstreden door mijn rolletje in het verleden als vriend en adviseur van Brunswijk. Al te druk maak ik me daar niet over, want ik weet dat ik nooit iets verkeerd heb gedaan.  Ik ben mijn hele leven al gepassioneerd door de politiek maar het punt is, bij een partij moet je een lijn volgen die door anderen uitgestippeld is. Net zoals dat in grote bedrijven het geval is.

Ik zou wel iets willen doen in de politiek, zeker gezien de grote uitdagingen waarvoor Nederland staat maar misschien ben ik er gewoon te eigenwijs voor om me te conformeren aan een politieke partij. Tegelijkertijd zeg ik, de uitdagingen zijn groot. Voor onze kinderen willen we toch een betere wereld achterlaten. Als je ziet hoeveel er kapot gaat in Nederland en in Europa door verkeerd en dom beleid… dan kun je eigenlijk niet langs de kant blijven staan. Ik ben er nog niet uit!

 

 

 

 

Advertenties

2 gedachtes over “Interview met blogger Jan Gajentaan

  1. Dit zelfinterview had ik zo op http://www.vandaagenmorgen.nl kunnen plaatsen. Kan nu niet meer. Ik had de Surinaamse uitspraken wel drastisch ingekort. Jan Gajentaan is tegenwoordig Rotterdammer met nog Amsterdams hart. Ook onze rechts reagerende mensen hadden het interview prachtig gevonden. Jan zit op dezelfde genuanceerde lijn als voormalig Eerste Kamerlid Ronald Sörensen van de PVV, Rotterdammer bij uitstek!

    Like

  2. ‘bij een partij moet je een lijn volgen die door anderen uitgestippeld is’
    Ooit hopelijk zelfstandige politici, die in een veel kleiner parlement knokken voor beste oplossingen ipv compromissen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s