Afgelopen week kwam de Rabobank naar buiten met een onderzoek naar de toekomst van de Eurozone. Vier scenario’s werden onderzocht: Versplintering (terug naar nationale munten), Twee snelheden, Doormodderen en Verdieping. Niet geheel verrassend kwam Verdieping – meer EU en meer samenwerken – als voorkeur van de Rabobank te voorschijn.

Krimp
Voor Versplintering moeten we ons hoeden volgens de Rabobank: het zou Nederland een economische krimp van 10-15% opleveren en verdubbeling van de werkloosheid. Het is natuurlijk de vraag hoeveel waarde we moeten hechten aan dit onderzoek. De Rabobank heeft als grote financiële speler immers zelf allerlei belangen bij instandhouding van de euro. We zagen een sublieme reactie van columnist Theodor Holman die in Het Parool zijn scepsis uitte onder de toepasselijke titel Vertrouw ik economen? Niet met mijn geld

Nexit-rapport
In 2014 verscheen een rapport van onderzoeksbureau Capital Economics in opdracht van de PVV dat tot heel andere conclusies kwam. Na een lastige overgangsperiode met een verliespost zou “een met Zwitserland vergelijkbare relatie tussen Nederland en de EU er voor zorgen dat het Nederlands bruto binnenlands product in 2035 tussen de 10 en 13 procent hoger ligt dan het geval zou zijn als Nederland lid zou blijven van het door Brussel geleide blok.”

Aannames
Het punt met al die rapporten is dat alles afhankelijk is van de aannames die je erin stopt. Ga je ervan uit dat Nederland na de Nexit geen toegang krijgt tot de interne markt of daarvoor een hoge prijs moet betalen, dan stapelen de verliezen zich natuurlijk op. Ga je ervan uit (zoals Capital Economics deed) dat Nederland een deal kan treffen vergelijkbaar met die van Zwitserland dan kunnen we ons rijk rekenen. Ook bij de vele onderzoeksrapporten over TTIP zie je dat de uitkomst sterk afhankelijk is van de gehanteerde aannames en dus van het belang van de opdrachtgever. Vandaar dat het ene TTIP-rapport een spectaculaire stijging van de werkgelegenheid voorspelt en het andere alleen kommer en kwel.

Brexit
Ook over de Brexit horen we allerlei voorspellingen. De voorspelling dat de aandelenmarkten zouden instorten na het Brexitreferendum is niet uitgekomen. Betekent dit dat alles koek en ei is voor de Engelsen na de Brexit? Lastig. Er is namelijk nog helemaal geen Brexit! Die zal er op zijn vroegst over twee jaar zijn. Over de voorwaarden ervan als uitkomst van een complex onderhandelingsproces weten we nog helemaal niets. Houdt het VK toegang tot de interne markt? Zo ja, tegen welke prijs? Wederom tal van aannames. Misschien kunnen we pas over vijf jaar iets zinnigs zeggen over de Brexit.

Gezond verstand
Ik bekijk dan ook al die rapporten (zowel van voor- als tegenstanders van een Nexit) met de nodige scepsis. De euro wordt door de president van de Europese Bank Draghi laag gehouden tegenover de dollar. Dat brengt Nederland voordelen, zeker het exporterend bedrijfsleven. Aan de andere kant is de lage eurorente nadelig voor spaarders en gepensioneerden en dus voor onze binnenlandse economie. Maar weer gunstig voor mensen met hypotheken… Dit alles tegen elkaar afwegen is niet eenvoudig, ook niet voor economen. Laat staan de leek.

Strategie
Behalve dat ik met mijn gezond-verstand-benadering zo’n beetje de minnen en de plussen probeer af te wegen gaat het mij ook om de lange termijnstrategie en visie. Wat willen we met de euro? Als we de Verdieping kiezen waar de Rabobank voor pleit betekent dat ongetwijfeld nóg meer soevereiniteitsafdracht aan de EU. Dat betekent onder meer uitholling van het voor een parlementaire democratie onmisbare budgetrecht. Willen we dat wel in deze eurokritische tijd? Of willen we naar een monetair model waarin we meer nationale zeggenschap houden? Het is ook een fundamentele politieke keuze!

Neuro en Zeuro
Tenslotte zijn er nog alternatieven tussen euro-Verdieping enerzijds en terugkeer naar nationale munten anderzijds. Te denken valt aan het neuro/zeuro model. De aparte Noordeuropese en Zuideuropese euro waarvoor onder meer VNL pleit. Maar volgens financieel deskundige prof. Sylvain Eijffinger zou een neuro/zeuro-economie10.000 miljard euro kosten. Gaat u er maar aanstaan. Ook Eijffinger zal overigens zijn aannames hebben.

The Matheo Solution
Dan is er nog het model The Matheo Solution (TMS) van André ten Dam waarbij euro en Europact intact blijven, maar monetaire flexibiliteit (wisselkoersen en rente) terug wordt gebracht op een innovatieve wijze. We houden daarmee in de EU het voordeel van één Europees betaalmiddel en een wereldwijde reservemunt die immuun is voor speculanten, maar halen de zo dringend noodzakelijke monetaire flexibiliteit weer terug. Hierdoor kan bijvoorbeeld een land in crisis als Griekenland devalueren binnen de Eurozone en zo op een natuurlijke wijze herstellen, in combinatie met de helaas noodzakelijke schuldverlichting. TMS als innovatief idee is tot nu toe in geen enkel groot economisch onderzoek meegenomen, noch door een politieke partij opgepikt.

Wat wil de EU?
Intussen lijken de Europese Commissie, de ECB en de kernlanden Duitsland en Frankrijk – zeker niet verrassend – aan te sturen op het Verdiepingsscenario. Dat wil zeggen meer van hetzelfde: verdere economische integratie en een gemeenschappelijk veiligheids- en asielbeleid. Als blauwdruk hiervoor kan het plan Steinmeier-Ayrault gezien worden. In dit plan wordt ermee rekening gehouden dat er verschillende snelheden zullen zijn in Europa: niet alle landen zullen even hard willen meedoen met de integratie. Frankrijk en Duitsland zouden als vanouds het integratieproces moeten aanvoeren.

Mijn conclusie: uit de diverse scenario’s over de toekomst van de euro komt wat je er aan aannames hebt in gestopt. En je aannames worden bepaald door je politieke visie op de EU. Dus voorlopig modderen we waarschijnlijk gewoon door met de euro. Tot de munt barst.

Advertenties

3 gedachtes over “Zin en onzin van euro doemscenario’s

  1. Allemaal doem-scenario’s van die bank en al die peperdure parlementsleden in Brussel die daar voornamelijk voor hun eigen belang zitten te profiteren en op te potten, maar op z’n minst voor de helft gereduceerd kunnen worden. We hoeven alleen maar de kijken naar Noorwegen en Zwitserland en die doen het ’t best van heel Europa en waar je gewoon met Zwitsers geld en Euro in het hele land kan betalen met overal dubbele kassa-instellingen welke dagelijks op de koers kunnen worden bijgesteld. Bovendien hoeven die zich ook helemaal niets aan te trekken van al dat platwalsen door derden zonder maar te ageren. Om te beginnen levert een Nexit al 15 miljard per jaar op en waar maar de helft van terug komt omdat wij de zaken wel op orde hebben en moeten betalen voor de corruptie van andere landen waar de corruptie wegens deze geldstroom dagelijks groter wordt omdat daar ons geld verdampt onder de corruptie. Zolang men in Nederland nog zo gek is om tot 67 en later mogelijk naar 69 jaar moet blijven werken zodat men in Griekenland mogelijk nog eerder dan de 60 kan pensioneren. Met ons strenge beleid is er heel wat opgebouwd en als er niets verandert door de landen zonder beleid straks allemaal opgevreten. Er is ook niets tegen oorlogsvluchtelingen en ook niet tegen economische vluchtelingen mits het zelfde beleid als in Zwitserland wordt gehanteerd als alleen verblijfsvergunning bij werk en geen werk, einde verhaal en terug naar eigen land en daar heeft men in Zwitserland de afgelopen 50 jaar met al die Italiaanse werkers nog nooit problemen mee gehad met hun dag-, week of jaarvergunningen stelsel.

    Like

  2. Je ‘aannames’ onderschrijf ik. Het hele leven bestaat uit ‘aannames’ voor de toekomst.

    Economie is ook geen exacte wetenschap. Vandaar dat er ook zoveel verschillende meningen zijn tussen afgestudeerde economen.

    Het PVV-rapport is al danig bekritiseerd. Hoef ik niet te doen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s