Helderheid, een beetje helderheid zal ons redden, schreef de dichter Hans Lodeizen ooit. Enkele uitspraken vorige week van de Franse presidentskandidaat Marine Le Pen deden nogal wat stof opwaaien in de media. Aangezien het historisch perspectief vaak ontbreekt bij journalisten, zeker als het om monetaire zaken gaat, verscheen er weer een hoop onzin.

In een TV-interview sprak Marine Le Pen over de wens van haar partij voor het herinvoeren van een eigen nationale munt, de Franse franc en gaf daarbij aan dat die eventueel naast de euro als gemeenschappelijke Europese munt zou kunnen bestaan, daarbij in het midden latend of Frankrijk in dat scenario al dan niet uit de EU zou stappen. Ook hintte zij op het ontstaan van nieuwe vormen van geld:

Speaking during a TV interview, she said: “I want a national currency with the euro as a common currency. She added: What was the ECU (European Currency Unit)? The push for a national currency could mean a revival of the French franc or possibly an entirely new form of money. …Le Pen aims to redenominate French debt in new national currency”.

Historisch perspectief
Op de eerste plaats en dit aspect ontbrak in de berichtgeving, is hetgeen Marine Le Pen stelde over de Franse franc als parallelmunt naast de euro (die dan gemeenschappelijke munt wordt in plaats van eenheidsmunt) helemaal niet nieuw. Ook in 2011 in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2012 die gewonnen werden door de socialist Hollande, pleitte Marine Le Pen voor de Franse franc als parallelmunt naast de euro

Marine Le Pen heeft dus altijd een vrij genuanceerd standpunt gehad over EU en euro in vergelijking met bijvoorbeeld Nigel Farage of Geert Wilders, die de EU definitief willen verlaten. Marine Le Pen wil onderhandelen over de EU en een nationale munt herinvoeren naast de euro.

Natuurlijk zou dit nogal wat voeten in de aarde hebben omdat binnen de huidige EU-verdragen zulks helemaal niet mogelijk is. Verder is het Front National niet altijd even consistent over de timing van deze monetaire plannen. Soms wordt gesteld dat er eerst een nationale munt wordt ingevoerd en er pas na een paar jaar een gemeenschappelijke Europese munt gebruikt kan worden, andere keren lijkt het erop dat dit gelijktijdig kan plaatsvinden.

Sinds de Brexit is een verharding merkbaar in de standpunten van Marine Le Pen inzake EU en euro. Haar uitspraken van vorige week kunnen erop duiden dat dit standpunt nu weer wat genuanceerd wordt. Hoewel de Franse reële economie last heeft van de euro omdat zij minder competitief is dan de Duitse maar dat niet meer kan verdisconteren in de wisselkoersen, is de Franse burgerij wel gehecht aan de waardevastheid van de euro. Denk daarbij aan vermogens en pensioenen die mogelijk kunnen verdampen als inflatie en kapitaalvlucht toeslaan na een #Frexit.

Optica Groep
Twee jaar geleden schreef ik voor de Dagelijkse Standaard dit historisch artikel over de ontstaansgeschiedenis van de euro. Daarin wees ik erop dat een commissie van topeconomen, de zogeheten Optica Groep, al in 1975 een rapport uitbracht waarin gepleit werd voor een parallelle muntunie: de euro als gemeenschappelijke munt naast nationale munten.

Hetgeen Marine Le Pen bepleit sinds 2011 (parallelle munten) werd dus in feite al door de Europese Commissie voorgeschreven in 1975 maar onder leiding van toenmalig president van de Europese Commissie Jacques Delors besloot de commissie begin jaren negentig toch te kiezen voor de euro als eenheidsmunt, waarbij zoals bekend een handjeklap tussen de Duitse bondskanselier Kohl en de Franse president Mitterrand ervoor zorgde dat Delors zijn gang kon gaan.

The Matheo Solution
Zoals veel lezers weten heeft de tijd niet stil gestaan en zijn er inmiddels innovatieve oplossingen bedacht voor de monetaire problematiek van Europa. Zo hebben we sinds 2010 The Matheo Solution  (TMS) van André ten Dam.

TMS is geen parallelle muntunie maar is gebaseerd op de scheiding tussen de functies van geld, namelijk die van betaalmiddel en rekeneenheid. Net als Marine Le Pen baseert ook Ten Dam zich op het ECU systeem maar voegt hier één en ander aan toe (ECU-ERM, zie de website van TMS).

Bij TMS worden nationale munteenheiden geherintroduceerd om wisselkoersen en rentestanden op nationaal niveau te bepalen (er is dan weer monetaire flexibiliteit) maar de euro blijft het enige wettige betaalmiddel in de EU. Deze oplossing heeft veel voordelen: zo kunnen de EU-verdragen (europact e.d.) intact blijven en ook hoeven er geen kosten gemaakt te worden om nationale munten in te voeren als fysiek betaalmiddel.

Zou Marine Le Pen toen zij vorige week sprak over “possibly an entirely new form of money” gedacht hebben aan innovatieve oplossingen zoals TMS? Dat is op dit moment niet duidelijk. EU en euro zijn voor Marine Le Pen lastige want politiek gevoelige onderwerpen.

De euro, een heikel thema
Duidelijk is dat de huidige EU-regelgeving en eenheidseuro volstrekt niet acceptabel zijn voor het Front National dat het eigen Franse bedrijfsleven wil stimuleren middels een devaluatie en via “protectionisme intelligent”, plannen die haaks staan op de huidige denk- en werkwijze bij de EU in Brussel.

Aan de andere kant is duidelijk dat er bij de Franse middenklasse een grote vrees bestaat om de eurozone te verlaten en zich in een nationaal monetair avontuur te storten. Een Catch 22 situatie voor Marine Le Pen.

Ook het Front National zelf is intern verdeeld in dit opzicht. Er is een stroming die de euro voorlopig wil behouden en bij de campagne voor de presidentsverkiezingen meer wil inzetten op onderwerpen als immigratiebeperking, grenscontrole, veiligheid, bestrijding van islamisme, etc.  Een andere stroming in de partij wil per se de Franse franc herinvoeren.

De euro is daarom een heikel onderwerp voor Marine Le Pen. Mijn verwachting is dat zij de komende tijd uiterst voorzichtig zal manoeuvreren wat het thema van de euro betreft, zelf enige afstand zal nemen en uiteindelijk de beslissing zal neerleggen bij het Franse volk middels een referendum.

 

Advertenties

3 gedachtes over “Marine Le Pen en de euro

  1. Complimenten voor de leesbaarheid! Qua inhoud geeft het einde te denken: een referendum lijkt me in dit geval een zwaktebod. Ze zou beter een groep deskundigen laten kijken zoals Geert Wilders deed (Lombard Street Research) en haar besluit daarop baseren.

    Liked by 1 persoon

    1. Dat is voor mij nog maar de vraag. Het belang van autonomie en soevereiniteit vertegenwoordigt eveneens een waarde. Het gewicht daarvan zou weleens doorslaggevender kunnen zijn dan de rationeel monetaire visie van deskundigen.
      Met andere woorden: het vergt gedegen uitleg en communicatie voorafgaand aan een referendum.

      Liked by 1 persoon

  2. Inhoudelijk geef ik je gelijk Martin maar bij een presidentsverkiezing kan het ook een slimme zet zijn zo’n referendum. Dan hebben zowel voor- als tegenstanders van de euro een reden om voor haar te stemmen en kan ze scoren met de belofte de immigratie drastisch te beperken. Iets dat breed leeft.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s