Te midden van al het gekrakeel over de EU en welke kant die wel of niet op zou moeten gaan, horen we van tijd tot tijd een lofzang op het Europa van de regio’s. Zo werd in de column van Caroline de Gruyter in NRC afgelopen weekend een boekwerk van ene Ulrike Guérot besproken, Warum Europa eine Republik werden muss.

Volgens Guérot moeten de natiestaten verdwijnen en van Europa een democratische republiek worden gemaakt die bestaat uit regio’s. Gelukkig heeft ze zelf in de ondertitel van het boek gezet dat het een Politische Utopie betreft, want zo kunnen we dit voorstel wel beschouwen.

Jean Wanningen van het magazine Follow The Money maakte mij er via Twitter op attent dat het idee van Guérin niet nieuw is: al in 1992 (ten tijde van het Verdrag van Maastricht) was niemand minder dan onze nationale bierbrouwer Freddy Heineken op hetzelfde idee gekomen en had daarover een boek gepubliceerd: The United States of Europe, a Eurotopia?  Freddy had zelfs een Heinekenkaart van Europese regio’s gemaakt, zie foto boven dit blog.

Op de eerste plaats, is de republiek een staatsvorm die oorspronkelijk uit de kleinere stadsstaten voortkomt die alleen kan bestaan bij gratie van een zekere eenheid van cultuur en taal en mentaliteit, kortom er moet een demos gevormd kunnen worden. Hoe dit in de Europese lappendeken plaats zou moeten vinden is mij een raadsel. Of het nou een lappendeken is van tientallen natiestaten is of een lappendeken van honderden regio’s maakt niet uit.

Toch is het wel waar dat mede door de constante ondergraving van natiestaten door de EU regio’s belangrijker worden en afscheidingsbewegingen in kracht toenemen. Zie de voorbeelden van Vlaanderen, Catalonië, Schotland etc. De situatie van België is natuurlijk een bijzondere, omdat hier meerdere taal- en cultuurgebieden zijn samengevoegd in één natie, met alle problemen van dien.

Heilige+Roomse+Rijk.jpgHoe het ook zij, zo’n Europa van de regio’s spreekt mij niet echt aan. Het roept bij mij eerder associaties op met het Heilige Roomse Rijk, een middeleeuws Centraal-Europees wereldlijk-religieus verband, dat bijeengehouden werd door een Keizer die in de praktijk weinig gezag had, wat mij al vagelijk doet denken aan het duo Juncker & Timmermans.

Mijn referentiekader is nog steeds dat van de natiestaten. Natiestaten die weer in ere hersteld zouden moeten worden, in plaats van ondergraven en uiteindelijk vernietigd te worden op basis van de één of andere Europese utopie.

Dit alles neemt niet weg dat Europese natiestaten moeten samenwerken (niet per se integreren) om te kunnen overleven. Samenwerken op het vlak van defensie, grensbewaking, bestrijding van terreur en grensoverschrijdende criminaliteit, betere bescherming van milieu, etc.

Binnen de EU wordt nu door de Visegrad groep (Polen, Slowakije, Tsjechië en Hongarije) gewerkt aan een hervormingsvoorstel met als doel de EU om te vormen in een verband van vrije natiestaten. Dit is volgens mij in lijn met het gedachtegoed van grote Europese leiders als Charles de Gaulle, het befaamde l’Europe des patries van De Gaulle. Door hem nooit letterlijk zo genoemd maar wel in lijn met hetgeen hij bedoelde voor Europa.

Misschien zouden we in Nederland eens deze denkrichting van de Visegrad groep serieus moeten bespreken in plaats van ons telkens weer voor het karretje te laten spannen van de één of andere pan-Europese en/of regionale utopie, die ons land meer schade doet dan goed.

Advertenties

2 gedachtes over “De regionale fopspeen

  1. Maar die zogenaamde natiestaten zijn helemaal geen staten van naties: het zijn net zulke constructies als de EU. De situatie van België is alleen maar bijzonder omdat men het niet eens wordt over de landstaal.
    Zo zijn in het Koninkrijk der Nederlanden (meervoud) meerdere naties verenigd onder een negentiende eeuwse monarchie, gedomineerd door de Hollanders, die eerder de republiek ook al domineerden. En in Frankrijk heeft de Republiek als uitdrukkelijk doel om de ingezetenen van de staat tot één natie te maken. Het Europa van de regio’s is pas echt een Europa van natiestaten.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s