Of het aan de vakantieperiode ligt weet ik niet maar het eurodebat, dat eigenlijk nooit helemaal van de grond is gekomen – dat wil zeggen, het werd aan de periferie gevoerd door een beperkt aantal eurocritici – lijkt weinigen meer tot grote geestdrift te brengen. De massa gelooft het wel en de eurocritici van het eerste uur hebben last van euro- oftewel metaalmoeheid want ook al heb je gelijk, van het jarenlang roepende zijn in de woestijn wordt niemand vrolijk.

Volgens onze regering is er niets aan het handje: de werkloosheid loopt eindelijk terug, we hebben al elf kwartalen economische groei, zelfs in Frankrijk is de werkloosheid net onder de 10% gezakt – weliswaar met hulp van heel veel stage banen – en het Griekse probleem is “onder controle”.

Ondertussen vindt de rating agency Standard’s & Poor dat de eurozone unsustainable is en publiceerde econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz een boek waarin hij stelt dat het kiezen of kabelen is met de eurozone: of je maakt er een volledige begrotings-, banken-, transfer-, en investeringsunie van met dito instituties (kortom, de Verenigde Staten van Europa) of de eurozone moet monetair ontbonden worden waarvoor dan weer verschillende scenario’s zijn (Neuro/Zeuro, nationale munten, The Matheo Solution, etc.)

Alex Sassen van Elsloo schreef afgelopen vrijdag nog een goed stuk over Joseph Stiglitz waarin hij aantoont dat Stiglitz net als bijna alle Amerikaanse economen de fout maakt om Europa (de EU) steeds te vergelijken met de VS, een vergelijking die in de meeste opzichten niet opgaat aangezien de eurozone bestaat uit 19 landen met elk een eigen taal, cultuur, geschiedenis en economisch model  terwijl dat in de VS nooit zo is geweest. Ik ben het eens met deze kritiek, maar denk dat Stiglitz toch wel een punt heeft met zijn kiezen of kabelen verhaal.

En toch. De euro is goed voor onze export (lage wisselkoers) en door de extreem lage rente herstelt de hypotheekmarkt eindelijk. Degenen die in Nederland het gelag dreigen te betalen voor de euro  zijn spaarders en gepensioneerden. Niet voor niets de mensen, waar Mark Rutte nu op afstapt met zijn beloftenkoffer.

Onze leningen aan Griekenland en de miljarden die Draghi uit onze naam vergokt met het opkopen van deels waardeloze obligaties worden zorgvuldig buiten de begroting gehouden. Natuurlijk, de euro heeft een enorm gat in onze koopkracht geslagen, vooral omdat de gulden  → euro wisselkoers in 1999 verkeerd werd bepaald op aandringen van Duitsland, maar door nu alsnog uit de eurozone te stappen krijgen we dat koopkrachtverlies niet meer terug.

Met herinvoering van een harde gulden zal onze export kelderen en de hypotheken zullen duurder worden als we weer normale rentetarieven krijgen, wat dan weer goed is voor spaarders en gepensioneerden, maar veel Nederlanders hebben momenteel meer hypotheekschuld dan opgebouwd pensioen of spaartegoed!

De eventuele voordelen van een terugkeer naar de gulden, een harde munt dwingt tot een hogere productiviteit, zullen pas later zichtbaar worden maar dat is allemaal hoogst onzeker. En ja, je kunt jezelf wel rijk rekenen dat je na een #Nexit niets meer hoeft af te dragen aan de EU maar zoals het Verenigd Koninkrijk zal merken moet je voor toegang tot de interne EU-markt toch weer betalen!

Zo worden we gekookt als kikkers zonder dat we het merken en betalen we het euro-gelag vooral als we gepensioneerd zijn en door een geleidelijke uitholling van onze koopkracht, door voortdurende lastenverzwaringen. Volgens econoom Bruno de Haas worden de kosten van de euro transferunie op de lange termijn onhoudbaar, zelfs voor rijke landen als Duitsland en Nederland, maar wanneer zal dat inzicht doorbreken?

Ik maak me weinig illusies meer. Er zal in Nederland voorlopig geen einde worden gemaakt aan de euro door een politiek wilsbesluit. Ook een verkiezingsoverwinning van Geert Wilders of Marine Le Pen in 2017 zal daar vermoedelijk weinig aan veranderen, aangezien zij geen uitzicht hebben op een parlementaire meerderheid en alle andere relevante  partijen pro-euro zijn.

Zelfs voor Zuid-Europese landen is het op dit moment niet heel aantrekkelijk om uit de euro te stappen omdat Draghi de eurokoers al laag houdt. Als zij met een eigen munt daar nog onder gaan zitten qua wisselkoers (om export en economie te stimuleren) zullen ze daarvoor een hoge prijs betalen in de vorm van omhoog vliegende inflatie en rente, duurdere importen, kapitaalvlucht, etc.

Kortom, we zitten allemaal in hetzelfde euroschuitje, of we het nu leuk vinden of niet. Ondanks allerlei politieke oprispingen zal ook Zuid-Europa waarschijnlijk voorlopig het door Brussel gedicteerde pad van hervormingen blijven volgen en “intern devalueren” (dat wil zeggen, lonen en prijzen blijven verlagen) totdat ze weer concurrerend zijn. Een pijnlijke weg, maar er is geen andere.

Het komt mij voor dat alleen een externe crisis (een beurscrash of een oorlog) in de komende twee  jaar een vroegtijdig einde zal maken aan de euro.  Maar dat is toch ook weer iets, waar we maar liever niet op hopen. Dus is het voorlopig, euro business as usual.

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s