Volgens Telegraaf-columnisten en economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg is het hosanna. In hun column van afgelopen zaterdag schrijven zij dat Nederland glansrijk uit de crisis is gekomen dankzij het VVD-PvdA beleid, we met Ierland samen koploper van de EU zijn op allerlei lijstjes die het concurrentievermogen aangeven en dat er de komende jaren honderdduizenden banen bijkomen, al zijn die grotendeels flexibel. Ook de binnenlandse economie trekt aan, aldus Vermeend en van der Ploeg.

PloegVermeend
Vermeend & Van der Ploeg

Is het dan allemaal rozengeur en maneschijn en hebben we zoals Vermeend en Van der Ploeg suggereren te maken met een kleine groep verstokte mopperaars die maar blijven afgeven op het zegenrijke kabinetsbeleid en de fantastische euro en EU? Tenminste, dat laatste is zo ongeveer het beeld dat Vermeend en Van der Ploeg schetsen.

 

Nuance
Tijd om weer eens wat nuance aan te brengen, denk ik dan. Ja, Nederland heeft in een aantal opzichten goede stappen gemaakt. Als we op het lijstje van meest concurrerende landen van het Zwitserse onderzoeksinstituut IMD stijgen van de 15e naar de 8e plaats dan betekent dit dat er vooruitgang is geboekt.

In tegenstelling tot een stagnerend land als Frankrijk heeft Nederland hervormingen doorgevoerd (al zijn die niet allemaal even gelukkig, zie o.a. het broddelwerk van Asscher). Bedrijfsleven, wetenschap en zorg staan nog steeds op een hoog peil en hebben zich redelijk hersteld van de crisis. Misschien is het goed om daar ook eens bij stil te staan. Het is hier geen totale chaos zoals in Frankrijk en in een aantal opzichten staan de seinen op groen. Laten we hopen dat die ontwikkeling doorzet.

Onevenwichtigheden in Nederland
Tijd voor wat kritische geluiden. Volgens kritische economen als Jaap van Duijn wordt de Nederlandse economie nog steeds gekenmerkt door onevenwichtigheden. Burgers maken teveel schulden, met name de hypotheeklast is absurd hoog en door het beleid van ultralage rente van de ECB en de typisch Nederlandse hypotheekrente aftrek wordt die zeepbel nu weer opgeblazen in plaats van verstandig afgebouwd.

Als de binnenlandse bestedingen aantrekken heeft dat voornamelijk met deze hypotheekzeepbel te maken, vermoed ik. Van een echt, gezond herstel van koopkracht op basis van hogere lonen lijkt immers geen sprake te zijn: het is slecht betaald flexwerk dat de klok slaat in onze euro-economie. Bedrijven daarentegen sparen juist te veel (in tegenstelling tot de burgers) en investeren te weinig. Er is dus te weinig vertrouwen.

Daarnaast wijst Van Duijn erop dat de huidige Nederlandse economische groeicijfers van 1,5 of 1,6% op jaarbasis historisch laag zijn voor een periode van herstel na een langdurige recessie. De eurozone als geheel functioneert dus nog steeds eerder als een rem dan als een stimuleringsmiddel, om het zo te zeggen.

Instabiliteit in de EU
Wel is het zo dat Nederland (net als Duitsland) qua export profiteert van de euro die immers voor ons relatief goedkoop is als munt maar te duur voor de landen in Zuid-Europa. Alleen door harde hervormingen en verlaging van het loon- en prijspeil kunnen deze landen de concurrentie aan in euro-verband maar het geduld daarmee onder de Spaanse, Italiaanse, Griekse en Franse bevolking lijkt op te zijn terwijl in sommige van deze landen het echte hervormen nog moet beginnen (alleen Spanje heeft in dat opzicht echte stappen gemaakt). Ook de asielcrisis is nog steeds verre van opgelost.

De eurozone lijkt meer op een vulkaan die op uitbarsten staat dan op het wonder van stabiliteit dat Vermeend en Van der Ploeg ontwaren. Meest bedreigend op de korte termijn voor EU en eurozone zijn een eventuele Brexit (in/out referendum VK op 23 juni a.s.) en het volledig ontsporen van de situatie in Frankrijk. Hoe dit land de organisatie van het EK 2016 tot een goed einde moet brengen met alle terreurdreiging en stakingen die het land teisteren, is mij een raadsel.

Kortom, er zijn helaas nogal wat zwarte zwanen die het algehele beeld flink kunnen verduisteren nog voordat het wonderbaarlijke herstel en de honderdduizenden banen die Vermeend en Van der Ploeg ons beloven een feit zullen zijn.

Ik blijf dus kritisch, maar dat neemt niet weg dat we af en toe best onze zegeningen mogen tellen. Of het nu mét of zonder euro is, hervormd zal er toch moeten worden omdat de wereld nu eenmaal sinds de jaren tachtig en negentig een door ICT gerunde global village is, zoals Pim Fortuyn ook stelde in zijn in 1997 verschenen boek Zielloos Europa.

Als Nederland het op basis van hervormingen en diverse prestatie indicatoren nu beter doet dan de meeste eurozone landen dan is dat gunstig, ook al lijkt mij de kans gering dat de eurozone in de huidige samenstelling zal overleven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s