Sinds ongeveer 2013 toen ik het model leerde kennen heb ik mij in veel blogs en artikelen voorstander getoond van The Matheo Solution (TMS), het oplossingsmodel voor de eurocrisis van euroresearcher André ten Dam, die zijn model overigens al in 2010 heeft bedacht.

Ik vond en vind Ten Dam’s model eenvoudig en tegelijkertijd briljant. Kort gezegd komt het erop neer dat de euro als gemeenschappelijk betaalmiddel van de eurozone tevens wereldwijde reservemunt  in stand blijft, de regels van het europact ook, maar monetaire flexibiliteit (de mogelijkheid om wisselkoersen en rente aan te passen al naar gelang de productiviteit van een land en als middel om externe schokken op te vangen) wordt terug gebracht door nationale munten in te voeren in het systeem. Deze nationale munten worden géén betaalmiddel; Ten Dam brengt in zijn model een scheiding aan tussen geld als betaalmiddel en geld als rekeneenheid. Zoals sinds 2013 op de website van Instituut Clingendael staat: het beste van twee werelden.

Helaas moeten we nu in 2016, zo’n drie jaar na de publicaties over TMS in de media, constateren dat politiek en media het verder niet hebben opgepakt. Dat gebrek aan belangstelling heeft waarschijnlijk te maken met belangen: de EU-elite en de gevestigde partijen hebben geen belang om de weeffout van “hun” muntunie toe te geven en ze blijven inzetten op “hervormingen”als wondermiddel. “Populistische” of nationale partijen zoals PVV of Front National zetten in op terugkeer naar nationale munten en hebben geen belang bij dit oplossingsmodel dat de EU zou kunnen redden.

Nu ben ik geen  econoom en al helemaal geen monetair deskundige dus stel ik mezelf af en toe de vraag waar ik mij in vredesnaam mee bemoei. Maar de overtuiging is groeiende bij mij dat de eenheidseuro in 1990 -1992 is doorgedrukt door het duo Delors en Mitterrand (met hulp van hun vrienden Kok en Lubbers) om politieke redenen, terwijl er al sinds 1975 een rapport  van de Optica Groep van topeconomen lag bij de Europese Commissie dat het doorvoeren van een eenheidsmunt zonder monetaire flexibiliteit niets anders dan een rampscenario was. Ze wisten dus waar ze aan begonnen!

 

delors euro
Jacques Delors en zijn oude vakbondsvriend Wim Kok, die hem als nieuwbakken Nederlands minister van Financiën ijverig bijstond om de muntunie door te drukken in de periode 1990 – 1992

We hebben gezien wat het resultaat was: Zuid-Europa is grotendeels aan de bedelstaf gebracht terwijl de koopkracht en vooral de binnenlandse economie van Noord-Europa enorme schade heeft ondervonden, om nog maar niet te spreken van onze pensioenen. In die zin heb je als politiek bewust burger denk ik niet alleen het recht, maar ook de plicht om je te verdiepen in monetaire vraagstukken en daar een opinie over te vormen.

Niet dat dit altijd zo makkelijk is, zeker als het een innovatief model betreft zoals TMS dat nooit eerder geprobeerd is. Monetaire autoriteiten uiten zich er verschillend over: de één noemt het (weliswaar achter de schermen) een briljant Plan B, een ander acht het om verschillende redenen onuitvoerbaar.

Overigens, bij alle voordelen die ik zie bij TMS  zie ik zelf wel een nadeel en dat is het vraagstuk van monetaire soevereiniteit. Bij TMS is het namelijk de ECB als centraal orgaan die de wisselkoersen en rentetarieven (per land) vaststelt. De vraag is natuurlijk of je de ECB kunt vertrouwen om dat altijd in Nederland’s belang te doen.

Onze ervaringen met het afstaan van monetaire soevereiniteit zijn niet zo heel best (understatement): nog vóór de euro werd ingevoerd werd Nederland een welvaartsverlies van honderden miljarden euro (!) door de strot gedrukt omdat Duisenberg op verzoek van de Duitsers een veel te lage gulden-euro conversiekoers bepaalde. Hij werd ervoor beloond met een mooie baan bij de ECB…

Dit brengt ons tot de principiële vraag of een land überhaupt een munt moet willen delen. In mijn ogen een dilemma. Terwijl ik TMS vanuit het perspectief van heel Europa gezien nog steeds de beste oplossing vind voor de eurocrisis cq de eurozone stagnatie, denk ik dat het vanuit Nederlands perspectief gezien toch anders ligt, zeker als je het dus bekijkt vanuit het oogpunt van monetaire soevereiniteit. Aan de andere kant was los van de politieke overwegingen er één terechte overweging om de euro in te voeren: het tegengaan van muntspeculatie. Dit voordeel van de euro (en ook van TMS) raken we kwijt bij een terugkeer naar nationale munten.  Wat het dilemma nog ingewikkelder maakt!

Belangrijker is dat het momentum om een model als TMS door te voeren zo langzamerhand is verstreken. De rancune en verbittering in de eurozone landen die leidt tot politieke radicalisering – zoals voorspeld door Milton Friedman in 1997 in zijn artikel The euro: Monetary Unity to Political Disunity  – is inmiddels zo ver gevorderd dat het onderlinge vertrouwen en de rust die nodig zijn voor iedere gemeenschappelijke oplossing (zoals TMS er één is) volledig zijn verdwenen.

Intussen blijft onze Dijsselbloemiaanse elite zweren bij boekhoudkundige hervormingen. We gaan de BTW nog maar eens flink verhogen bij de Grieken en dan zal de voor hun economie veel te dure euro ineens wél gaan functioneren? Wie gelooft dat nog? En zelfs áls die hervormingen zouden functioneren blijf je zitten met grote productiviteitsverschillen tussen landen als Griekenland, Frankrijk of Italië aan de ene kant en Duitsland of Nederland aan de andere kant. Dat heeft enerzijds te maken met cultuur, maar ook simpelweg met geografische verschillen.

Dat punt legde ik laatst voor aan een monetaire autoriteit op Twitter en zijn reactie was dat de minder productieve landen dan maar hun loonpeil moeten aanpassen naar beneden. Ja, zo kan ik ook de euro functioneel maken vanuit het gemak van mijn studeerkamer! Zullen de Fransen in de huidige woelige politieke tijden en met een president die totaal ongeloofwaardig is in de ogen van zijn eigen bevolking, vrijwillig hun loonpeil 10 tot 15% verlagen ten opzichte van de Duitsers? Zullen de door radicaal linkse partijen geleide Grieken hetzelfde doen met misschien wel 20 tot 30%, om hun competiviteit binnen de eurozone te herstellen? Ik geloof er niets van dat dit de komende jaren zal gebeuren.

Ik geloof echter ook niet meer dat democratisch gekozen politici in 19 verschillende landen van de eurozone ineens tot het inzicht  komen dat een ander monetair model nodig is. Daar hebben ze trouwens ook niet de kennis voor. Ze doen maar wat! Als er al een TMS of vergelijkbare monetaire oplossing geprobeerd zal worden, dan zal dat onverwacht doorgevoerd worden in een weekend vanuit de kelders van de ECB, op een moment dat de crisis zo hevig is dat de monetaire autoriteiten geen enkele andere uitweg meer hebben. Dergelijke scenario’s zullen heus wel klaar liggen in de laden van de ECB in Frankfurt.

De vraag is of je daarop wilt wachten of dat wij als Nederlanders het heft in eigen handen nemen door te kiezen voor de #Nexit. Ik neig steeds meer tot het laatste.

 

 

 

Advertenties

3 gedachtes over “Waarom ik opschuif van TMS naar #Nexit

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s