Op 23 juni aanstaande zal het erom spannen: de Britten houden dan hun in/out EU referendum. Wat zal het worden? Op dit moment ligt de verhouding tussen in en out  op ongeveer 50/50 in de polls. Spannend zal het dus zeker worden!

Wat zullen de gevolgen van de Britse keuze zijn voor de rest van de EU? In 2017 volgen er een aantal belangrijke verkiezingen: parlementsverkiezingen in Nederland (maart) en presidents- én parlementsverkiezingen in Frankrijk (mei en juni). In september 2017 volgen dan parlementsverkiezingen in Duitsland waar de AfD momenteel sterk in opkomst is.

Het is bekend dat de onvrede groeit onder de Europese bevolking over de huidige koers van de EU, mede als gevolg van de massale toestroom van asielzoekers uit het Midden-Oosten en Afrika, het uiterst zwakke optreden van de Europese Commissie in de asielcrisis, de migrantenlokroep van de zichzelf bazin van de EU wanende Duitse bondskanselier Angela Merkel en de slappe vertoning van de EU met Turkije.

Ook de eurocrisis is nog lang niet onder controle, al is tot nu toe erger voorkomen door de geldpers van Mario Draghi bij de ECB. Die speelt echter een levensgevaarlijk spel  met zijn geldcreatie en de tot zeepbellen leidende ultralage rente, een spel dat zich nog wel eens tegen de EU kan keren wanneer het een keer fout gaat.

Daarnaast wordt steeds duidelijker dat de eurozone is uitgelopen op een permanente transferunie; de economisch zwakkere landen kunnen immers nooit echt herstellen zolang zij dezelfde wisselkoers hebben als de sterkere landen in de muntunie en blijven dus financieel hulpbehoevend, zoals nu ook blijkt met Griekenland.

Scenario 1: de Britten verlaten de EU

In dit geval is het te verwachten dat de Europese Commissie alles zal doen om het VK te isoleren, hun toegang tot de interne markt moeilijk te maken (om een afschrikwekkend voorbeeld te stellen) en ondertussen verdere stappen zal zetten richting integratie van de resterende landen, wat makkelijker zal zijn zonder de traditioneel zeer op hun onafhankelijkheid gestelde Britten.

Tegelijkertijd zal er een dynamiek op gang zijn gekomen die moeilijk te stuiten zal zijn. De nationale, “populistische” partijen zoals Front National, PVV of AfD zullen, geïnspireerd door het Britse Nee, alles in het werk stellen om ook in hun landen EU in/out referenda af te dwingen. Zij zullen waarschijnlijk verder verharden in hun anti-EU en anti-euro standpunten.

Scenario 2: de Britten blijven in de EU

In dat geval is er, lijkt mij, sprake van een tegenslag voor de anti-EU beweging. Cameron zal aan het langste eind trekken. De Europese Commissie zal inzetten op het model van een EU met meerdere snelheden. Landen als Duitsland en Frankrijk zullen verder integreren en proberen tot een meer gemeenschappelijk sociaal-economisch en financieel beleid te komen; landen zoals het VK wordt toegestaan om in hun eigen tempo mee te doen. Wat ook niet zoveel uit maakt als ze buiten de eurozone vallen.

De animo om ook op het continent in/out referenda te organiseren zal waarschijnlijk tijdelijk verzwakken, tenzij er sprake is van een acute financiële of andere  crisis waaraan landen alleen kunnen ontkomen door uit de EU te stappen. Wat we nu zien is dat er weliswaar in de meeste EU landen een meerderheid is om een dergelijk referendum te houden, maar nergens tekent zich  (nog) een duidelijke meerderheid af om de EU / eurozone daadwerkelijk te verlaten.

Geert Wilders en Marine Le Pen komen in dit scenario met een strategisch dilemma te zitten want met een aanhang van ongeveer 25 tot 30% onder de bevolking in hun respectievelijke landen hebben zij weinig kans op een parlementaire meerderheid. Ook is de kans klein in dit scenario dat Marine Le Pen in de tweede ronde het Franse presidentschap zal veroveren; dat zal waarschijnlijk gewonnen worden door een centrum-rechtse kandidaat zoals Alain Juppé.

Het strategisch dilemma voor Wilders en Le Pen is dan of zij bereid zijn vanaf 2017 in coalitieverband (in Frankrijk: cohabitation) mee te regeren met traditioneel rechts, eventueel in een gedoogconstructie. Zij zullen dan direct of indirect regeringsverantwoordelijkheid moeten nemen terwijl hun landen nog in de EU en eurozone blijven. Deze positie zouden ze kunnen aanwenden om in ieder geval een rem op de massa-immigratie te zetten, zeg maar het Deense model.

Het alternatief is dat zij verharden in een radicale oppositie, traditioneel rechts niet steunen bij het nemen van noodzakelijke maatregelen en hun kans afwachten in 2021 of 2022, hopende op een verdere instorting van EU en eurozone.

In ieder geval lijkt mij dat wanneer de Britten kiezen om in de EU te blijven de kans gering is dat er nog in 2017 EU-exits zullen plaats vinden in andere landen, al heb ik uiteraard geen glazen bol.

Mochten de Britten wél kiezen voor de EU-exit en de Europese Commissie als reactie hard aan het integreren slaan met de resterende landen, dan lijkt mij de kans groter dat er meer West-Europese landen zijn die er voor kiezen het EU schip bijtijds te verlaten, voordat zij hun laatste restje soevereiniteit verspelen.

Soevereiniteit die is weggeschonken door de heersende elite zonder dat zij ooit de bevolking daarover geraadpleegd hebben, zoals ik gisteren nog twitterde.

bea

Zo bezien is het Britse in/out referendum niet alleen van belang voor het Verenigd Koninkrijk, maar ook voor de ontwikkelingen bij ons hier op het vasteland.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s