Via Twitter reageerde ik op een artikel van de door mij gewaardeerde razende reporter van alles wat de EU betreft Chris Aalberts, waarin Chris na een gezellig samenzijn met D66 europarlementariër Sophie in ’t Veld tot de conclusie komt dat het allemaal reuze meevalt met de onvrede over de EU.

Ik weet niet welke dranken er tegenwoordig geschonken worden in Brussel maar al na één simpele wedervraag van Sophie lijkt Chris haar gelijk te geven dat al die drukte over en afkeer van de EU maar onzin is. Hij schrijft:

“Daar zat uw verslaggever toch even met zijn mond vol tanden. Door al het geschreeuw van de tegenstanders, was ook hij gaan geloven in massale onvrede”.

Daarna gaat Chris in op de “bewijsvoering” van Sophie:

“Sophie had bewijs voor het tegendeel: de meeste mensen stemmen nog steeds op gematigde partijen. Of je nu stemt op D66, VVD, PvdA, CDA, GroenLinks, ChristenUnie of SGP: steeds wijst deze keuze niet op enorme onvrede maar hooguit op andere beleidsvoorkeuren. Zelfs in tijden van torenhoge peilingen voor de PVV stemt maar een derde van de bevolking op partijen waarvan je zou kunnen zeggen dat men echt dingen anders wil, zoals uit de EU, grenzen dicht, en dergelijke.”

Om uiteindelijk tot de conclusie te komen dat al die onvrede over de EU en de woekerende veenbrand in Europa een “hysterische hyperbool is”. Chris schrijft:

Zo komen we bij het belangrijkste kenmerk van ongeveer ieder debat over de EU: de hysterische hyperbool. Dit referendum is aangevraagd door een imposant aantal mensen, maar de meeste mensen tekenden niet. Dat hoefde ook niet. De meeste mensen gingen niet naar debatten over Oekraïne, ze hebben er niet over getwitterd, ze liepen met een grote boog om de GeenPeil-bus heen en spraken er onderling hooguit vol verwondering over. “Er schijnt een referendum te zijn…”

Waar deze analyse m.i. al scheef gaat is dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen de EU in de zin van Europese samenwerking waar inderdaad (nog) geen meerderheid tegen is en de EU als superstaat in wording, waartegen wel een meerderheid is onder Nederlanders en Europeanen, óók onder de kiezers van de gevestigde partijen. Bovendien blijft in deze hele beschouwing de euro buiten beschouwing, de muntunie die geen ander doel heeft dan het vestigen van een politieke unie cq. EU superstaat, die de meerderheid nu juist niet wil.

Ik reageerde via Twitter en er ontstond zich het volgende twitterdebatje, waar uiteindelijk Sophie zelf zich ook nog in mengde:

chris1

Terwijl ik vanochtend langs het voetbalveld mijn zoontje aanmoedigde reageerde ik daarop met deze tweet:
chris2

Nu vind ik het altijd positief als een politicus/politica via de social media reageert dus wat dat betreft hulde voor Sophie en al zijn wij het niet met elkaar eens, ik behoor niet tot de types die de hele twitterlijn meteen volschelden. Nadeel van Twitter is echter wel dat 140 tekens tekort is voor een inhoudelijke reactie. Vandaar dat ik er nu dit blogje aan wijd, vooral om de beide tegenwerpingen in mijn laatste tweet te onderbouwen.

De werking van de euro
Uit interviews met Cees Maas die thesaurier-generaal was ten tijde van het Verdrag van Maastricht (1991/1992) en een grote rol speelde bij het verdragsdeel dat de euro betrof, blijkt dat niet Mitterrand en Kohl de grote aanjagers waren van de euro maar was het toenmalig EC-voorzitter Jacques Delors die dit er begin jaren negentig doorheen heeft gedrukt. Volgens Maas volgde Delors hierbij de klassieke marxistische gedachtegang dat de economische onderbouw (de euro) zelf wel zou zorgen voor de politieke bovenbouw: de door hem gewenste Europese superstaat.

Delors wilde dus de nationale democratie omzeilen door een politieke unie cq. EU-superstaat af te dwingen met de euro (het paard van Troje). Dit is denk ik één element waarom veel mensen boos zijn ook als ze de monetaire finesses van de euro niet begrijpen. Het laatste geldt voor veel mensen inclusief mijzelf als niet-econoom. Maar na vijftien jaar achteruitgang in koopkracht en het smelten als sneeuw voor de zon van ons prachtige Nederlandse pensioenstelsel, beseffen velen dat er iets fout zit met de muntunie. In het door massa-werkloosheid geteisterde Zuid-Europa begrijpen ze dat inmiddels ook.

Overigens nam de grote monetarist Milton Friedman in de jaren negentig het tegenovergestelde standpunt in van Delors: hij was van mening dat de euro juist politieke verdeeldheid zou brengen in plaats van de door Delors gewenste eenheidsstaat.

Ik denk dat niet Delors, maar Friedman gelijk had en dat we de door Friedman in 1997 voorspelde politieke onenigheid en radicalisering nu onder onze ogen zien geschieden, met name in Zuid-Europa (Syriza, Podemos, etc.). Maar ook in het noordelijke deel komen de non-establishment partijen sterk op.

Wie de nu gaande veenbrand in Europa afdoet als een “hysterische hyperbool” en de euro als oorzaak verder helemaal buiten beschouwing laat is op zijn zachtst gezegd nogal oppervlakkig bezig.

De EU is te groot geworden
Komen we mijn tweede tegenwerping tegen het ongetwijfeld goed bedoelde bericht van Sophie dat zij de EU wil democratiseren. Nu weet ik niet precies wat D66 daarmee bedoelt, misschien het geven van meer macht aan het wat mij betreft volkomen los van de werkelijkheid levende gezelschap van voornamelijk ex-ambtenaren die samen het Europarlement vormen, maar mijn stelling luidt dat deze EU helemaal niet democratisch kán functioneren omdat deze na de uitbreiding met Oost-Europa in 2004 daarvoor simpelweg te groot is geworden.

Dit is ook de stelling die de Britse filosoof John Gray op zeer eloquente wijze verwoordde in een uitzending van 2012 van Buitenhof. Een unie van 28 lidstaten zonder gemeenschappelijke demos en met tal van verschillende talen, culturen, mentaliteiten, geografie etc. kán niet democratisch functioneren. Het zou te ver voeren om deze gedachte hier helemaal uit te werken, maar wie het fragment niet kent moet zeker even luisteren naar wat John Gray hierover te zeggen heeft. Hij voorspelde in 2012 het ten ondergaan van de EU binnen 10 tot 15 jaar.

Oplossingen
Nu is het misschien tijd om Sophie in ’t Veld op één punt gelijk te geven. Ook als je zoals ik geen heil ziet in de huidige EU en vooral in de groeiremmende eenheidseuro; ik ben het wel met Sophie eens dat een aantal uitdagingen waarvoor we nu staan een gemeenschappelijk Europees antwoord vragen en niet meer op het niveau van de natiestaat alleen opgelost kunnen worden. Denk aan de asielcrisis, denk aan de militaire dreiging van IS vanuit Libië, denk aan de terreurdreiging binnen Europa, denk aan de internationale valutaoorlog, etc.

Misschien moet de EU eens beginnen concreet aan te geven hoe ze die problemen op gaan lossen in plaats van telkens meer macht te eisen voor het oplossen van problemen die de EU grotendeels zelf veroorzaakt heeft. Denk aan het door de EU verplicht willen verdelen van asielzoekers zonder dat de democratische natiestaten daar vervolgens iets over te zeggen hebben.

Mijn voorstel zou zijn: stel je als EU dienstbaar op (als uitvoerend orgaan in dienst van de natiestaten en dus niet andersom), kom met concrete oplossingen en leg die eerst voor aan de bevolking cq. aan de nationale parlementen. Misschien dat de EU dan weer een heel klein beetje geloofwaardigheid terug zou krijgen.

Daarnaast is een belangrijk punt dat onze europarlementariërs, waaronder ook Sophie in ‘t Veld, eens toegeven dat de huidige muntunie met eenheidseuro een faalconstructie is en dat de door Jacques Delors gedroomde EU-superstaat als slagroom op zijn eurotaart er voorlopig niet zal komen a) omdat de meerderheid van de bevolking dat niet wil (óók niet de aanhang van de gevestigde partijen) en  b) omdat de stemming daarvoor grondig verpest is door de euro, precies zoals Friedman dat in 1997 dus voorzag.

De natte droom van Guy Verhofstadt, de federale EU-superstaat, zal er dus voorlopig niet komen. Gelukkig komt Chris Aalberts in zijn stuk ook tot die conclusie, wat dat betreft zijn we het dus eens.

Er zijn dan twee oplossingsrichtingen mogelijk: ofwel we keren terug naar het oude EEG-model met nationale munten,  met een gezamenlijk systeem om de wisselkoersen in een bepaalde bandbreedte te houden (vergelijk vroeger EMS); ofwel we gaan op zoek naar een alternatief met behoud van EU/euro bijvoorbeeld in de vorm van The Matheo Solution d.w.z. een model dat monetaire flexibiliteit terugbrengt op nationaal en/of regio niveau (wisselkoersen én renteaanpassing mogelijk) maar dat de euro als gemeenschappelijke munt (met de voordelen die deze heeft, jawel) in stand houdt.

Daarover zou gesproken moeten worden waarbij dan de bevolking (we zijn democraten!) uiteindelijk het laatste woord heeft. Zo kunnen we misschien tot een zinvol debat komen waarbij niet één derde van Europa en binnenkort de helft of meer boos afhaakt.Maar de in Europa onder de oppervlakte woedende veenbrand afdoen als een “hysterische hyperbool”, de belangrijkste oorzaken daarvan volkomen buiten beschouwing laten en vervolgens braaf iets roepen over meer democratie in de EU is bluswerk leveren van een belabberde kwaliteit. Iets dat ik bij deze afdoe als borrelpraat.

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s