Gisteravond hoorde ik bij talkshow Pauw Thierry Baudet, mede initiatiefnemer van het referendum over het Associatieverdrag met Oekraïne, een lans breken voor meer directe democratie.

Thierry wees erop dat ons huidige politieke stelsel uit de 19e eeuw stamt, dat het niet meer voldoet aan de eisen van deze tijd, dat mensen tegenwoordig hoogopgeleid zijn en zich over allerlei zaken willen en kunnen uitspreken en dat het internet daarbij een prachtig hulpmiddel is.

Even los van het internet dat er natuurlijk toen nog niet was, klonk dit verhaal als een echo uit een ver verleden: het verhaal van Hans van Mierlo en zijn appèl in 1966 van 36 initiatiefnemers (waaronder mijn oom) die verontrust waren  over een ernstige devaluatie van onze democratie.  Ook in dit appèl werd verwezen naar de 19e eeuwse wortels van ons politieke stelsel, wat Baudet dus ook doet.

Letterlijk stond er in het D66 appèl:

“Wij zijn van mening dat ons staatsbestel bedroevend functioneert. Het politieke spel moet nog steeds gespeeld worden volgens regels die dateren uit de vorige (19) eeuw.  Die regels zijn in de jaren na 1848 opgesteld voor een maatschappij die niet te vergelijken is met de onze. De turbulente ontwikkelingen sinds 1900 hebben onze maatschappij immers ingrijpend veranderd. Maar nog steeds moeten regeerders en parlement het doen met regels uit een voorbij tijdperk. De laatste jaren presenteren de bittere gevolgen daarvan zich met steeds grotere frequentie.”

In het appèl werd onder meer gepleit voor een direct gekozen premier en een (gemengd) districtenstelsel om de band tussen kiezer en gekozene te versterken. Later pleitte Van Mierlo ook voor de direct gekozen burgemeester en voor het referendum.

Over dat laatste onderwerp, het referendum, ontstond veel opschudding zowel binnen D66 als daarbuiten omdat men in Nederland het referendum associeerde met dictatoriale praktijken ofwel (iets milder) met het in ons land niet populaire gaullisme waarna Van Mierlo dit punt afzwakte, maar als je zijn interviews (ook de latere) goed leest, blijkt wel dat hij zelf liever wat verder wilde gaan met het referendum.

Brinkhorst
D66 als eurofiele partij: de invloed van Laurens-Jan Brinkhorst?

Overigens was Van Mierlo van oorsprong een Atlanticus en was zijn richtlijn meer het democratische model van de Verenigde Staten dan de EU-superstaat; de laatste idee is meer de invloed geweest van een man als Laurens-Jan Brinkhorst, al werd het concept wel gesteund door Van Mierlo in zijn latere jaren.

Natuurlijk, Hans van Mierlo was een linksliberaal en Thierry Baudet zou je een rechtsliberaal kunnen noemen. Of, Van Mierlo was een progressief, Baudet is een conservatief. Of dit verschil te maken heeft met hun persoonlijkheden of met het tijdperk waarin ze opgegroeid zijn valt moeilijk te zeggen.

Opvallend is wel dat ze beide mediageniek zijn (was, in het geval van Van Mierlo), aantrekkelijk voor vrouwen en  vermoedelijk ook voor mannen, charmant, charismatisch, inhoudelijk sterk en dat ze vaak tegelijkertijd weten (wist) te irriteren én te intrigeren. Uiteindelijk maakte Van Mierlo de stap naar de politiek, of Baudet dit ooit nog zal doen is de vraag.

Misschien zal Thierry Baudet geleerd hebben van de geschiedenis van Hans van Mierlo die uiteindelijk na zijn lange mars in de politiek bitter weinig realiseerde van zijn ambities op het vlak van directe democratie. Misschien is het beter zo’n beweging te inspireren vanuit een onafhankelijke positie. Dat lijkt in ieder geval tot nu toe de positie te zijn die Baudet inneemt.

In ieder geval is het ironisch dat terwijl bijna vijftig jaar na hun oprichting de progressieve partij D66 de kroonjuweel van de directe democratie verwaarloosd heeft en ziel en zaligheid lijkt te hebben verkocht aan het ideaal van de Europese superstaat, hun conservatieve tegenhanger en notabene aanhanger van de natiestaat Thierry Baudet er met diezelfde kroonjuweel vandoor lijkt te gaan. Dit keer met het internet als “partner in crime”.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s