Het Museumplein in Amsterdam heeft een bijzondere geschiedenis.   Nadat er in 1883 een Wereldtentoonstelling was gehouden op deze plek in Amsterdam, werd in 1885 het Rijksmuseum geopend, waarna de huidige naam Museumplein al ontstond.

Het plein kreeg een belangrijke recreatieve functie en werd al vroeg ingezet voor allerlei evenementen, wat tot de dag van vandaag het geval is. In de zomer werd het gebruikt voor sport en spel door scholen, de Padvinderij en allerlei andere verenigingen zoals ook de Oranje-Jeugdbond, waar mijn grootvader Dr. J. Gajentaan  (1902 – 1987) in het interbellum voorzitter van was.

Zo werd in 1934 op dit plein door duizenden scholieren na de legendarische Melbournerace de Uiverbemanning toegezongen met een lied dat begon met “Uiver, uiver, ooievaar. ben je daar?

In de winter werd het terrein onder water gezet en kon je er schaatsen bij vriesweer.

ijsclub 6 1927
Winterse ijspret in 1927 op het Museumplein

Daartoe moest je wel lid zijn van de Amsterdamsche IJsclub (AIJC). Alleen mannen konden er lid van worden, maar vrouwen en kinderen konden tegen een laag tarief geïntroduceerd worden. Er was een Clubhuis tegenover het Concertgebouw, waar je na het schaatsen warme chocola kon drinken. Zie deze afbeelding uit ca. 1900.
IJsclub9

Als het weer koud genoeg was om te kunnen schaatsen verschenen er bordjes AIJC in de trams. Ook werden er schaatswedstrijden gehouden, met onder meer het legendarische multitalent Pim Mulier.

ijsclub 7

Kort voor de oorlog werd de locatie van de AIJC verplaatst naar de Amstelveenseweg, achter het Olympisch Stadion. Toen Nederland in 1940 bezet werd door de Duitsers werden er bunkers gebouwd op het Museumplein. Het clubgebouw werd gebruikt voor militairen. Op het plein werden allerlei nare NSB-achtige manifestaties gehouden waaronder een grote pro Hitler manifestatie in 1941 met het spandoek: Mit Adolf Hitler in ein neues Europa.

Na de oorlog werd een weg aangelegd door het midden van het plein (in de volksmond de kortste snelweg van Nederland genoemd). In 1999 werd het plein zoals bekend wederom opnieuw ingericht en ook nu zijn er weer plannen om het plein een meer “hoofdstedelijk karakter” te geven.

Wat mij betreft wordt er gewoon weer een grote IJsclub gevestigd. In de winter wordt er sinds enige jaren weer geschaatst trouwens, een mooie ontwikkeling!

schaatsen-amsterdam

Toen ik laatst op de archiefsite Delpher zat te grasduinen vond ik een stukje uit een krant van juni 1937 waaruit blijkt dat mijn grootvader toen koningin Wilhelmina rondleidde op het terrein van de Amsterdamsche IJsclub, naar aanleiding van een Oranje manifestatie door de jeugd.

IJsclub3
Op de site van GaHetNa vond ik ook nog de foto erbij. Je ziet koningin Wilhelmina kijken naar sport en spel in haar wijnroden mantel en hoed met haar parapluutje in de hand, rechts naast haar staat mijn grootvader die toen nog maar 34 jaar oud was.

opa-wilhelmina-fragment

Het artikel vermeldt ook dat mijn vader – toen zes jaar oud – erbij was en de “landsvrouwe” bloemen aanbood. Hij vermeldde er wel bij dat die bloemen niet voor de koningin bestemd waren, maar voor de prinses.
ijsclub4

Kortom, een mooi stukje Amsterdamse geschiedenis. De Amsterdamsche IJsclub is helaas in 1987 ter ziele gegaan, toen de pacht van het terrein niet meer verlengd werd. Wie de overblijvende attributen nog wil bekijken, moet daarvoor naar het Schaatsmuseum in het Friese Hindeloopen.
ijsclub 8 museum hindeloopen friesland

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s