Het is moeilijk om nog iets origineels te verzinnen bij het overlijden van stervoetballer en toptrainer Johan Cruijff, waarschijnlijk de bekendste Nederlander van de 20e eeuw. Hoeveel duizenden artikelen, films, columns en wat dies meer zij zijn er al niet over hem verschenen het afgelopen etmaal?

Bij mij persoonlijk roept het overlijden van Cruijff twee dingen op.

Op de eerste plaats: herinneringen aan de jaren zeventig, de gouden jaren van het Nederlandse voetbal, toen Ajax drie keer achter elkaar “de cup met de grote oren” won en Oranje in 1974 bijna wereldkampioen werd. Ik was erbij als jong Amsterdammertje en stond drie keer te juichen op het Leidseplein toen de Europacup getoond werd aan een uitzinnige menigte.

jopie3
Cruijff en Keizer met de Europacup op het Leidseplein in 1972

Wat waren “we” toen goed: in techniek, in tactiek, in spelinzicht. Het voetbal onderging in die tijd een revolutie door het totaalvoetbal van Ajax en Oranje en de virtuositeit van Johan Cruijff en enkele figuren om hem heen. Tot de dag van vandaag heeft hij een grote invloed op het voetbal: de sterrenteams van Barcelona en Bayern München spelen tegenwoordig een positiespel, dat een afgeleide is van de ideeën en de invloed van Cruijff.

Ik mag me gelukkig prijzen dat ik oud genoeg ben om Cruijff nog als speler meegemaakt te hebben. Als het even kon, ging ik op de fiets of met de tram helemaal vanuit Amsterdam Oud-Zuid waar ik woonde naar De Meer, het Ajax stadion in Oost. Kaartjes kocht ik het liefst in de sigarenzaak van Sjaak Swart in de Pontanusstraat; als je geluk had kon je de kaartjes kopen bij Sjaak zelf achter de toonbank in de winkel. Voetballers waren toen nog iets normaler dan nu en vooral een stuk minder over het paard getild.

Johan_Cruyff_1974c
Johan Cruijff in de jaren zeventig

Het voetbalidool Johan Cruijff is onlosmakelijk verbonden met het Beatles & Stones tijdperk van de jaren zestig en zeventig. Cruijff was een icoon die de anti-autoritaire, hippe levensstijl van de sixties en seventies uitdroeg in woord en gebaar. Ook in die zin had hij invloed op mijn generatie.

janvoetbal
Dit ben ik in 1974: junior bij DWS , haardracht in stijl van “Cruijffie”

Op de tweede plaats, moest ik denken aan het overlijden van mijn vader, nu ruim een jaar geleden. Er zijn een paar opmerkelijke gelijkenissen: ook mijn vader was een Amsterdammer die in Spanje woonde, sinds een jaar of vijftien, al hield hij nog lang een flat aan in Buitenveldert waar hij in de zomer vaak was.

pa
Mijn vader in de talkshow van Karel van de Graaf. Jaren negentig.

Ook mijn vader kreeg op enig moment, eind 2014, de melding van de nare ziekte. Ook mijn vader bleef positief en strijdlustig. Ook mijn vader hoorde je niet klagen en ook bij mijn vader was het ineens, heel snel, toch afgelopen.

Mijn vader en Johan Cruijff waren beiden Amsterdammers gevormd door hun jeugd in hardere tijden dan nu. Mijn vader groeide op tijdens de crisis van de jaren dertig en daarna de oorlog, Cruijff in de karige jaren van de Wederopbouw. Allebei hadden ze een ijzeren wil om de beste te zijn, met alles wat ze deden.

Natuurlijk zijn er ook verschillen. Cruijff was een virtuoos als voetballer en trainer; mijn vader blonk uit als dierenarts en later hoogleraar diergeneeskunde en had niets met sport. Ze kwamen uit verschillende milieus en uit verschillende buurten. Cruijff was een typische representant van de culturele revolutie van de jaren zestig, mijn vader moest daar eigenlijk niets van hebben.

Wat ze wel deelden is strijdbaarheid, geloof in eigen kunnen en bovenal die bijzondere Amsterdamse humor, gevatheid en gogme. En dan is het ineens afgelopen met het leven van zo’n sterke persoonlijkheid, alleen maar omdat ergens een cel verkeerd muteert. Dat was onwezenlijk voor mijn familie, net zoals het nu onwezenlijk zal zijn voor de naasten van Cruijff. Wat doe je eraan? Helemaal niets.

Alles van waarde is weerloos, dichtte Lucebert ooit.

Rust zacht, maestro Johan.

 

Advertenties

2 gedachtes over “Jopie en de dood

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s