In de Nederlandse MSM wordt patriottisme of nationalisme per definitie gelijkgesteld met “xenofoob”, “extreem-rechts” of “racistisch”. De meer kosmopolitische zienswijze van sociaal-democraten en liberalen wordt daarentegen geprezen. Klopt deze benadering of hebben minderheden juist baat bij het beschermende kader van de natiestaat omdat deze een gemeenschappelijk huis kan zijn voor etnisch, religieus en cultureel verschillende groepen? 

Al sinds jaren groeien de verschillende etnische groepen uit elkaar in Nederland. Discussies die daarover in de media worden gehouden zijn bijna altijd zo oppervlakkig van aard, dat niemand daar iets mee opschiet. Dat constateerde ik deze week nog na het misschien goedbedoelde, maar inhoudsloze klaag-item bij Pauw naar aanleiding van het nieuwe boek van Robert Vuijsje “Kaaskoppen”.

Na de uitstekende bijdrage aan het debat van Paul Scheffer met zijn essay  het Multiculturele Drama in het jaar 2000 heeft het migratiedebat naar mijn idee inhoudelijk stil gestaan. Overigens wees Scheffer toen al nadrukkelijk op het potentieel bindende karakter van de natiestaat en de bedrieglijke effecten van de Nederlandse tolerantie, die maar al te vaak neerkomt op onverschilligheid en vervreemding.

Feit is dat partijen als PVV, Front National (FN), Vlaams Belang of UKIP een behoorlijk grote aanhang hebben onder etnische minderheden, vaak meer dan we geneigd zijn te veronderstellen. Bij het Front National van Marine Le Pen is er zelfs een vrij grote aanhang onder moslims. Nu moet gezegd worden dat Marine Le Pen de politieke punten met betrekking tot de islam genuanceerder benaderd dan Geert Wilders en in haar toespraken en interviews altijd onderscheid maakt tussen islam en islamisme.

Een boeiende uiteenzetting in het blad Le Point
In oktober 2015 verscheen er een interessant artikel in het Franse blad Le Point over de aantrekkingskracht van Marine Le Pen op moslims, vooral jonge moslims, in Frankrijk. Deze kinderen en kleinkinderen van immigranten vormen ongeveer 5% van het electoraat in Frankrijk. Terwijl deze groep in 2012 nog overwegend voor de socialistische kandidaat Hollande stemde en slechts 4% voor Marine Le Pen, begint zich in sneltreintempo een kentering af te tekenen.

Veel van deze nazaten van immigranten vinden het heerlijk om in een voetbalstadion de Marseillaise te zingen. Het geeft hen het gevoel van verbondenheid met de Franse natie, iets dat het klinische neoliberale denken hen niet biedt. In het artikel wordt het verhaal verteld van Farid, een jonge student in de Letteren, die op de universiteit een presentatie gaf over zijn geliefde schrijver Victor Hugo. Hij werd ervoor weggehoond door Algerijnse, Vietnamese en Kameroense studiegenoten die hem verraad verweten. Diep verontwaardigd vroeg Farid nog dezelfde dag zijn lidmaatschapskaart bij Front National aan.

Marine Le Pen heeft dit fenomeen begrepen. Zij maakt al sinds jaren meer dan Wilders een onderscheid tussen “islam” en “islamisme”, maar ook tussen “allochtonen” en “massa-immigratie”.  Massa-immigratie, dat wil zeggen het opnemen van zoveel immigranten dat dit de natuurlijke opnamecapaciteit van een maatschappij ver te boven gaat, beschouwt Marine Le Pen als een fenomeen dat de bijl aan de wortels zet van de Franse beschaving en dus gekeerd moet worden. Maar zij neemt dat de individuele immigrant niet kwalijk. Wél de Franse elite, die dit beleid van massa-immigratie al 40 jaar in stand houdt in eigen voordeel zonder zich om de verarmde en steeds vaker werkloze eigen bevolking te bekommeren.

Het gevolg is dat steeds meer (kinderen van) immigranten het Front National als een goede optie zien, zodat er inmiddels een taboe is doorbroken. Van linkse kant wordt Marine Le Pen fel bekritiseerd voor deze houding, haar wordt opportunisme verweten door linkse partijen die natuurlijk niet graag zien dat er onder hun “eigen” kiezersvolk geworven wordt door FN.  Veel moderne, geëmancipeerde moslims die misschien wel gelovig zijn maar verder weinig behoefte hebben aan een terugkeer naar het brute woestijnleven, zien meer in patriottisme dan in het decennialang door links aangemoedigde, in slachtofferschap gedrenkte groepsdenken van minderheden.

Goede contacten in het Midden-Oosten
Marine Le Pen heeft goede contacten in de Arabische wereld en bezocht o.a. Egypte en Marokko. Haar levenspartner,  tevens vice-president van FN Louis Alliot, heeft van zijn kant veel gedaan om de betrekkingen met Israel te verbeteren. Alliot is zelf voor een kwart joods. Het verbaast mij daarom dat er in de Nederlandse media over Marine Le Pen soms gesproken wordt als antisemiet. Zelfs de president van de Crif (de Franse CIDI) noemde haar vorig jaar in dit opzicht “irréprochable” (er valt haar niets te verwijten). Hij kraakte wel wat kritische noten over haar vader en de oude garde van de partij, wat mij betreft terecht.

De natiestaat als bindende factor
Steeds meer Franse allochtonen zien net als Marine Le Pen het “communautarisme” (het door de overheid in stand houden van aparte culturele gemeenschappen door subsidies) als een belemmering voor hun integratie in de Franse maatschappij en ook als een belemmering voor hun doorbraak in het professionele leven. Juist zij hebben er belang bij dat het dominante “wij-tegen-zij-denken” wordt omgebogen in “wij-denken”. Van beide kanten overigens; zowel allochtonen als autochtonen zouden in die beweging meegenomen moeten worden.

Daarvoor is op de eerste plaats een gemeenschappelijk kader nodig van gedeelde waarden. Laat dát nu net hetgeen zijn waarin de natiestaat altijd excelleerde, totdat ergens in jaren zestig bedacht werd dat deze verouderd en overbodig was. Een kostbare vergissing?

Overigens hebben de tweede, derde of zelfs vierde generatie migranten die op FN stemmen of politiek actief worden in de beweging van Marine Le Pen het verre van gemakkelijk. Als ze hun politieke voorkeur openbaar maken op de sociale media, worden ze bedolven onder doodsbedreigingen door andere allochtonen, die zich liever blijven wentelen in het slachtofferschap.

Hoe politieke bewegingen als FN of bij ons PVV precies ingeschat moeten worden is natuurlijk een onderwerp waarover mensen verschillend denken. Het is jammer dat we in de emotie van die debatten er meestal niet aan toekomen om na te denken over  de rol van de natiestaat en de kracht die deze heeft – mits er gedeelde gemeenschappelijke symbolen en waarden zijn – om mensen van verschillende achtergronden te verenigen.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s