Sommige problemen lijken onoplosbaar. Maar vaak lijkt dat alleen maar zo omdat we het zelf veel te ingewikkeld maken, terwijl het probleem eenvoudig is op lossen als we onze ideologische vooronderstellingen los durven laten. Dat geldt voor de vluchtelingen- of asielcrisis en ook voor de eurocrisis.

Het probleem van de asielcrisis is eenvoudig op te lossen door het beginsel van opvang in de eigen regio, zoals al bepleit door Bolkestein in 1994, in combinatie met betere handhaving van onze grenzen (zowel nationaal als Europees).

Bij grootschalige conflicten in Afrika of het Midden-Oosten kan de EU een humanitaire inspanning doen om de vluchtelingenopvang in de regio te verbeteren, maar uiteindelijk zullen de strijdende partijen zelf tot inzicht moeten komen dat het verstandiger is de wapens neer te leggen. De macht om dit af te dwingen hebben wij niet meer, aangezien de wereld al sinds meer dan 50 jaar gedekoloniseerd is. Daarmee houdt onze verantwoordelijkheid op enig moment ook een keer op, al zouden sommige mensen het Westen het liefst een eeuwig schuldcomplex aanpraten.

De deur naar de westerse welvaartsstaten half open zetten voor een paar miljoen asielmigranten zoals nu gebeurt (de Merkel-doctrine) heeft geen enkele zin: het zal de rest alleen maar aanmoedigen de sprong te wagen. Volgens een onderzoek van Gallup zijn op termijn 100 tot 200 miljoen mensen in Afrika en het Midden-Oosten van plan te verkassen naar de West-Europese welvaartsstaten. Dat is niet houdbaar, tenzij we onze eigen vrede, veiligheid en welvaart willen vernietigen.

milton
Milton Friedman

Ook wat betreft de eurocrisis is het probleem in de kern eenvoudig en al in 1997 in heldere termen beschreven door Milton Friedman, de grootste monetarist van de 20e eeuw.  In een artikel  stelde Friedman toen dat een muntunie met één wisselkoers en één rentetarief in een gebied zo divers als de EU (die toen nog niet zo groot was als nu) vragen was om grote problemen. Door het opgeven van wisselkoersaanpassingen konden economische schokken immers niet meer opgevangen worden.

delors2
Jacques Delors

Een heel andere opvatting had de marxist Jacques Delors, voorzitter van de Europese Commissie ten tijde van het Verdrag van Maastricht (1992) en algemeen beschouwd als “vader van de euro”. Hij ging ervan uit dat de economische onderbouw (muntunie) dwingend zou voeren tot de door hem gewenste politieke bovenbouw (een Europese superstaat). Friedman en Delors hadden dus tegenovergestelde opvattingen.

In de laatste alinea van zijn artikel uit 1997 schreef Milton Friedman deze profetische woorden:

The drive for the Euro has been motivated by politics, not economics. The aim has been to link Germany and France so closely as to make a future European war impossible, and to set the stage for a federal United States of Europe. I believe that adoption of the Euro would have the opposite effect. It would exacerbate political tensions by converting divergent shocks that could have been readily accommodated by exchange rate changes into divisive political issues. Political unity can pave the way for monetary unity. Monetary unity imposed under unfavorable conditions will prove a barrier to the achievement of political unity.

Sinn
Hans-Werner Sinn

Afgelopen week kwam de gerenommeerde Duitse top-econoom Prof. Hans-Werner Sinn, voormalig hoofd van het Ifo Instituut en in het verleden adviseur van Angela Merkel, naar buiten met een hard interview in de richting van zijn voormalige bazin Merkel.

In het interview met Die Welt  maakt Sinn gehakt van de naïviteit van Merkel op het vlak van haar asielbeleid en noemt dit gevaarlijk.

Vervolgens gaat Sinn in op stand van zaken bij de eurocrisis. Eén fragment viel mij daarbij op:

 

Die Welt: Wird der Euro langfristig zu retten sein?

Sinn: Ich weiß es nicht. Die Spannungen sind sehr groß, und sie werden viel zu langsam abgebaut. Bisher hat noch keine Währungsunion ohne die Gründung eines gemeinsamen Staates überlebt. Nur eine Währungsunion, die mit einer politischen Union einhergeht, also mit einer Staatengründung, hat Bestand.

Die Welt: Ist dieses Ziel für Europa nicht erreichbar?

Sinn: Es wäre wünschenswert, diesen Weg zu gehen. Doch weil der Euro vor der politischen Union eingeführt wurde, ist das Erreichen der politischen Union ungeheuer erschwert, wenn nicht gar unmöglich geworden. Die Streitigkeiten, die zwischen den EU-Mitgliedern herrschen, zeigen das. Das Klima wird immer giftiger. Der Grund sind die strukturellen wirtschaftlichen Probleme in Südeuropa und Frankreich, die direkt ursächlich auf den Euro zurückzuführen sind.

Let met name op de (door mij) vetgedrukte zinnen in het betoog  van Prof. Sinn. Hij komt hier tot exact dezelfde conclusie als Friedman bijna twintig jaar geleden: monetary unity imposed under unfavorable conditions will prove a barrier to the achievement of political unity, schreef Friedman toen.

Met andere woorden: zelfs als je een politieke eenheid nastreeft in Europa (waarvoor op dit moment geen meerderheid is), dan nog is het uiterst dom om die vooraf te laten gaan door een muntunie met een eenheidsmunt, aangezien deze de politieke eenheid juist ondergraaft en de onderlinge economische verschillen vergroot, in plaats van verkleint. Dát is de kern van de eurocrisis: de denkfout van Delors, waar de EU-elite nog steeds blind achteraan loopt als ware Delors de rattenvanger van Hamelen. Nu de trukendoos van Mario Draghi is uitgewerkt, wordt dat pijnlijk duidelijk.

Delors heeft begin jaren negentig het paard (de muntunie) achter de wagen (de door hem gewenste politieke eenheid) gespannen, in plaats van ervoor.  Gelukkig is ook dit probleem eenvoudig op te lossen: namelijk door de euro monetair te flexibiliseren en koersaanpassingen en renteverschillen op nationaal niveau mogelijk te maken. Dat kan door terug te keren naar nationale munten. Met The Matheo Solution zou dit zelfs kunnen zonder de voordelen van de euro als Europees betaalmiddel en handelsmunt op te geven, zoals ik vaker heb betoogd.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s